آسیب‌شناسی طرح های انتقال آب بین حوضه‌ای در ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 استاد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری، کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jwim.2022.336494.955
چکیده

انتقال آب بین حوضه‌ای یکی از روش‌های مقابله با کمبود آب است. با این وجود، این راهکار در برخی از موارد اثرات مخرّب بیشتری نسبت به مزایای آن داشته ‌است. لذا ضروری است تا آسیب‌های احتمالی طرح های انتقال آب بین حوضه ای به صورت کامل شناسایی شوند تا بتوان از آن ها در طرح‌های آتی جلوگیری کرد. کشور ایران یکی از کشورهای پیشرو در انتقال آب بین حوضه‌ای است و تاکنون 10 طرح در دست بهره‌برداری و 19 طرح دیگر نیز در دستور کار دارد. هدف اصلی این پژوهش شناسایی آسیب‌های طرح‌های در حال بهره‌برداری در ایران است. برای این منظور تمامی اطلاعات مریوط به طرح های بهره‌برداری شده از منابع کتابخانه‌ای، اخبار و مصاحبه جمع آوری و با روش توصیفی- تحلیلی استخراج شد. در نتیجه ی بررسی‌های انجام شده در مجموع 20 آسیب شناسایی شد. به دلیل متفاوت بودن ماهیت این آسیب‌ها پس از شناسایی در چهار زمینه ی زیست‌محیطی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی طیف‌بندی شدند. با توجه به نتایج بدست آمده تنها 10 آسیب در ادبیات تحقیق موجود بود که این خود به معنای ناقص بودن ادبیات تحقیق در رابطه با آسیب های طرح های انتقال آب بین حوضه‌ای است. توصیه می‌شود که از نتایج این پژوهش در مطالعات طرح‌های آتی استفاده شود.