بررسی اثر وابستگی کالایی در صادرات محصولات کشاورزی ایران

نویسندگان

1 نویسنده مسئول و دانشیار گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی ، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30490/aead.2022.356006.1380
چکیده

تجارت خارجی یکی از مؤلفه‌های مهم در توسعه اقتصادی به‏ویژه برای کشورهای در حال توسعه است که از این طریق، می‌توانند به رشد سریع اقتصادی دست یابند. در سال‏های اخیر، وابستگی کالایی به یکی از مباحث نوظهور در حوزه تجارت بین‌الملل تبدیل شده است که بر اساس یافته‌های تجربی پژوهش‌های مختلف، موجب تغییر در الگوی تجاری کشورهای مختلف می‏شود. از این‏رو، هدف مطالعة حاضر بررسی اثر متغیر وابستگی کالایی بر صادرات محصولات کشاورزی ایران و شرکای تجاری منتخب بود؛ و بدین منظور، از شاخص مزیت نسبی استفاده شد، که بیانگر تخصصی شدن کشورها و شاخص نزدیکی به‏منظور یافتن تشابه کالایی است. برای تعیین نوع اثرگذاری متغیرها، از الگوی جاذبه و روش درست‏نمایی شبه‏بیشینة پوآسن (PPML) در دوره زمانی 2001 تا 2018 استفاده شده که بر اساس نتایج الگوی جاذبه، تأثیر متغیر وابستگی کالایی بر افزایش تجارت محصولات کشاورزی ایران چشمگیر است. همچنین، بر اساس نتایج تحقیق، متغیرهای درآمد سرانه و جمعیت شرکای تجاری اثر مثبت و معنی­دار و فاصله جغرافیایی اثر منفی و معنی­دار بر صادرات کشاورزی ایران دارند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود که بازارهای هدف نزدیک و با درآمد سرانه بالا و نیز دارای درجه بالای وابستگی کالایی مد نظر صادرکنندگان قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها