ارزیابی شدت و دامنه وقوع بیابانزایی در سطح کشور با استفاده از تصاویر ماهواره Landsat و تکنیکهای تحلیل اختلاط طیفی در فاصله سالهای 1363 الی 1394
نویسندگان
1 استادیار، پژوهشکده منابع آب، مؤسسه تحقیقات آب، وزارت نیرو، تهران، ایران
2 دکتری، اقلیم شناسی ماهوارهای، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، دفتر امور بیابان، تهران، ایران
doi
10.22092/ijrdr.2019.119369چکیده
در تحقیق حاضر شدت و دامنه بیابانزایی ایران در دوره مطالعاتی 1394-1363 با استفاده از تصاویر ماهواره Landsat و با قدرت تفکیک مکانی 30 متر مورد بررسی قرار گرفت. جهت استخراج نقشه بیابانزایی کشور از تکنیکهای نوین سنجش از دوری تحت عنوان تحلیل اختلاف طیفی استفاده گردید. تحلیل اختلاف طیفی روشی است برای برآورد سهم پوششهای مختلف زمینی در هر پیکسل تصویر ماهوارهای مختلط که از چند نوع پوشش زمینی تشکیل شده است. بدین منظور تغییرات پوششهای گیاهی، خاکی، آبی و شورهزارهای کل کشور مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده در حدود 227 هزار کیلومتر مربع از اراضی کشور در طول 32 سال گذشته دچار پدیده بیابانزایی با شدت کم شده است. این در حالی است که سطح مناطقی که تحت تاثیر بیابانزایی با شدت زیاد قرار گرفتهاند، در حدود 33 هزار کیلومتر مربع و پهنههای آبی خشک شده در حدود 5 هزار کیلومتر مربع بوده است. این موضوع نشان دهنده وقوع بیابانزایی با شدتهای مختلف در 6/15 درصد از مساحت کشور است که سهم استانهای جنوب غربی (شامل استانهای ایلام، کرمانشاه، لرستان و خوزستان) و جنوبی (شامل استانهای بوشهر، فارس و هرمزگان) بسیار بیشتر از سایر استانهای کشور بوده است. این در حالی است که در استانهای شرقی و جنوب شرقی کشور به دلیل غالب بودن اقلیم بیابانی و نیمهبیابانی، کمترین شدت بیابانزایی مشاهده گردید.