بررسی بین کشوری عوامل مؤثر بر شکلگیری اعتماد به نهادهای رسمی
نویسندگان
1 استاد جامعه شناسی دانشگاه مازندران
2 عضو هیات علمی مرکز بررسی های استراتژیک
3 کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه مازندران
doi
چکیده
شکلگیری دولت- ملتها در عصر جدید، اهمیت روزافزون دولتها را موجب شد که نقشی حیاتی در بیشتر پدیدههای اجتماعی داشتند. اعتماد نهادی بهطور عام و اعتماد به نهادهای رسمی بهطور خاص، به عنوان سنگ بنای توسعه و از ملزومات دنیای مدرن تلقی میشود. اعتماد به نهادهای رسمی تأثیر حکومتها را در ایفای نقش خود افزایش میدهد و بهرهوری آنها را بالا میبرد. مقالهی حاضر در یک بررسی میانکشوری، عوامل مؤثر بر شکلگیری اعتماد به نهادهای رسمی را واکاویده است. روش پژوهش از نوع تحلیل ثانویه بوده است. بدینمنظور دادههای پیمایش ارزشهای جهانی، پیمایش جهانی شاخصهای حکمرانی، پیمایش جهانی دموکراسی انتخاباتی (خانهی آزادی) و پیمایش جهانی آزادی بر حسب رتبهبندی منطقهای (خانهی آزادی) در فاصلهی سالهای 2000- 2005 مورد استفاده قرار گرفت. ابتدا کشورهای مختلف از لحاظ میزان اعتماد به نهادهای رسمی، به شش گروه تقسیم شدند. یافتهها نشان داد که بین این شش گروه از کشورها، تفاوت میانگین معناداری از لحاظ متغیرهای: کنترل فساد، حاکمیت قانون، کارآمدی حکومت و اعتماد به نهادهای رسمی وجود دارد؛ اما بین این شش گروه، تفاوت میانگین معناداری از لحاظ دموکراسی انتخاباتی، حقوق سیاسی و آزادی مدنی، مشارکت اجتماعی با اعتماد به نهادهای رسمی وجود نداشت. در آزمون رگرسیون چندمتغیره، سه متغیر حکمرانی خوب (شامل شش شاخص)، مشارکت اجتماعی و آزادی سیاسی وارد شدند. این متغیرها مجموعاً41درصد از واریانس متغیر وابسته یعنی اعتماد به نهادهای رسمی را تبیین نمودند. به علاوه متغیر حکمرانی خوب و آزادی سیاسی از قدرت بیشتری برای تبیین اعتماد به نهادهای رسمی برخوردار بود.