واکاوی اخلاق اجتماعی در نهاد خانواده (مطالعه‌ی موردی: فیلم سینمایی طلا و مس)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

doi
چکیده

جامعه‌ی ما طی دو دهه‌ی گذشته تغییرات چشمگیری را در حوزه‌های فرهنگی و مسائل اخلاقی از سر گذرانده است. تعارض‎ها و چالش‎های سیاسی بین احزاب سیاسی (اصلاحگران و اصولگرایان) به غفلت از اخلاق اجتماعی، به‌ویژه در نهاد خانواده، منجر شد. در حقیقت، چالش‎ها برای دستیابی به قدرت سیاسی بیشتر، بین احزاب و مسئولان سیاسی، به غفلت از اخلاق اجتماعی در کل جامعه انجامید. این مقاله در صدد است تا بازنمایی اخلاق اجتماعی را در فیلم طلا و مس، فیلمی از همایون اسعدیان، از طریق تحلیل روایت، تحلیل کند. طلا و مس که حلقه‌ی سوم از یک تریلوژی (سه‌گانه) مشهور سینمای ایران (مارمولک و زیر نور ماه دو فیلم دیگر این سه‎گانه‌اند) است، به زندگی دینی و نقش اجتماعی روحانیون جوان ‎می‎پردازد. فیلم در زندگی یک طلبه‌ی جوان و روابطش با همسر و مردم کوچه و بازار رسوخ ‎می‎کند تا چهره‌ی حقیقی اخلاق را به تصویر بکشد. رضا، طلبه‌ی جوان فیلم، در پی آموختن درس اخلاق از یک استاد روحانی پیر در مدرسه‌ی دینی است؛ اما به‌زودی در ‎می‎یابد که نمی‎توان اخلاق واقعی را در کتاب‎ها جست. قواعد اخلاقی ساده‌اند و تنها ‎می‎توان آن‌ها را از خلال موقعیت‎های روزمره دریافت.