فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشته معماری جزو معدود رشته‌هایی است که حوزه‌های بسیار گسترده‌ای را در بر می‌گیرد. بر این اساس، برای آموزش دانشگاهی این رشته باید برنامه سنجیده و جامعی تهیه شود تا بتواند به‌خوبی پاسخگوی نیاز آن باشد. در سال‌های اخیر، با پیشرفت آموزش رشته معماری و توسعه آن به مقاطع تحصیلات تکمیلی، بحث آموزش حوزه‌های حمایت‌کننده آن مطرح و در برخی از دانشگاه‌ها گرایش‌های مجزایی از جمله معماری و انرژی تأسیس ‌شده است. اگرچه آموزش این گرایش به سبب نیازهایی بوده که در سطح جهانی پیش ‌آمده، اما اجرایی شدن آن در کشور ایران بدون آسیب نبوده است. در مطالعه حاضر تلاش شد تا محتوای برنامه آموزشی گرایش تحصیلات تکمیلی رشته معماری و انرژی واکاوی و فرصت‌ها و چالش‌های آن در شرایط موجود ایران تبیین شود. این موضوع می­ تواند مسیر برنامه­ دهی آینده­ این رشته را روشن سازد. بر این اساس، با استفاده از روش ترکیبی ابتدا در منابع مستند، ماهیت و محتوای برنامه آموزشی این رشته بررسی و مقایسه و سپس، برای فهم تجربه به ­دست آمده صاحبنظران در واقعیت، با اتکا بر مصاحبه­ های نیمه­ ساختار یافته، چالش ­ها و فرصت­ های موجود نقد شد. با توجه به اهداف آموزشی اولیه در تأسیس این رشته، این‌گونه استنباط می‌شود که دانش‌آموخته­ این رشته به‌عنوان دستیار معمار برای تأمین اهداف بهره‌وری زیست‌محیطی و انرژی مهارت می‌یابد. حال‌ آنکه ارزیابی نظرهای دانش‌آموختگان آن نشان می‌دهد که این هدف محقق نشده است. بر طبق یافته ­های پژوهش، این‌گونه به نظر می‌رسد که آموزش صحیح رشته معماری و انرژی با روش‌های خطی و تجزیه­ گرایانه مرسوم امکان‌پذیر نیست. لذا، حصول اهداف اساسی این رشته فقط زمانی به‌طور کامل فراهم می‌شود که زمینه و ابزارهای آموزش آن نیز تکمیل شود.