فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دشت خوی یکی از مراکز اصلی صنعتی و کشاورزی استان آذربایجان غربی می‌باشد که آب مورد نیاز کشاورزی، صنعت و شرب این دشت عموماً توسط آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شود، لذا کیفیت آب‌های در دسترس این دشت بسیار مهم به‌نظر می‌رسد. کیفیت آب‌های زیرزمینی عمومأ وابسته به فرآیندهای هیدروژئوشیمیایی حاکم بر سیستم منابع آبی می‌باشد. به این منظور برای درک بهتر فرآیندهای هیدروشیمیایی در آبخوان دشت خوی، روش‌های گرافیکی و آماری چندمتغیره برای تفسیر نتایج به‌دست آمده از آنالیز تعداد 54 نمونه برداشت شده از منابع آب زیرزمینی در شهریور ماه سال 1395 به‌کار برده شد و مشاهده گردید که مقدار آرسنیک بیشتر از حد استاندارد جهانی برای شرب است. نتایج دیاگرام پایپر و دورو نشان داد که تیپ غالب آب زیرزمینی در منطقه کربناته کلسیک و منیزیک، کلروره سدیک و تیپ مختلط است. در آنالیز خوشه‌ای سلسله‌مراتبی، نمونه‌ها در دو خوشه اصلی و پنج زیرخوشه قرار گرفتند. نمودارهای استیف مربوطه، نشانگر هشت گروه کلی با منشأ شور، آهکی، بازالتی، ترکیب آذرین و آهکی، ترکیب شور و شیل، ترکیب شیل و آهک (مارن) و اختلاطی تشخیص داده شد. نتایج روش تحلیل عاملی، مدلی سه مؤلفه‌ای را برای داده‌ها پیشنهاد نمود. در مؤلفه نخست سدیم، کلر، سولفات، بیکربنات، کلسیم و منیزیم به‌هم وابسته بودند، در مؤلفه دوم نیترات و آرسنیک با همدیگر ارتباط داشتند، درحالی‌که در مؤلفه سوم آهن به‌طور جزئی با بقیه در ارتباط بود. عامل‌های اول و سوم منشأ زمین‌زاد و بخشی از عامل دوم، منشأ زمین‎‌زاد و بخشی منشأ انسان‌زاد دارد.