بهبود عملکرد سامانه‌های توزیع آب کشاورزی در شبکه های آبیاری با رویکرد پیوند آب-غذا-انرژی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکترای مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jwim.2022.333328.938
چکیده

بهبود کارایی سامانه‌های توزیع آب در بخش کشاورزی به منظور افزایش نسبی تولید محصولات زراعی با توجه به حجم آب سطحی و انرژی مصرفی، امری ضروری است. از اینرو هدف اصلی تحقیق حاضر، ارزیابی عملکرد گزینه‌های کاربردی در طرح‌های مدرن‌سازی به‌منظور بهبود عملکرد سامانه‌های توزیع آب سطحی در شبکه‌های آبیاری و انجام ارزیابی کمی عملکرد آنها مبتنی بر رویکرد پیوند آب-غذا-انرژی است. در این مطالعه، علاوه بر شبیه‌سازی وضعیت موجود توزیع آب در کانال اصلی شبکه آبیاری رودشت اصفهان تحت دو سناریوی بهره‌برداری نرمال و کم‌آبی؛ دو سامانه بهره‌برداری دستی بهبود‌یافته و روش کنترل خودکار پیش‌بین (MPC) توسعه داده شد و بهبود توزیع آب سطحی بررسی گردید. به منظور بررسی روش‌های بهره‌برداری، از هشت شاخص تحویل آب سطحی، انرژی مصرفی، بهره‌وری آب سطحی، بهره‌وری غذا، بهره‌وری انرژی، بهره‌وری اقتصادی آب سطحی، بهره‌وری اقتصادی انرژی و بهره‌وری اقتصادی غذا استفاده شد. در وضعیت موجود (روش بهره‌برداری دستی) تحت سناریو نرمال مقدار میانگین شاخص پیوند آب-غذا-انرژی برابر با 041 و در سناریو کم‌آبی برابر با 0.07 برآورد گردید. با ارتقا روش بهره‌برداری به دستی بهبود‌یافته نیز، مقدار میانگین شاخص پیوند آب-غذا-انرژی در سناریو نرمال برابر با 0.46 و در سناریو کم‌آبی برابر با 0.09 برآورد گردید. هم‌چنین نتایج MPC نشان داد که این روش در سناریو نرمال و کم‌آبی به ترتیب با مقدار میانگین 0.94 و 0.38 دارای بهترین عملکرد است. رویکرد ارزیابی پیشنهادی می‌تواند به عنوان یک ابزار مناسب برای ارزیابی و اولویت‌بندی گزینه‌های مدرن‌سازی سامانه‌های توزیع آب کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.