تحلیلی بر نقش‌آفرینی زنان در مدیریت مراتع عشایری (مطالعه موردی: سامان‌های عرفی منطقه شول‌آباد لرستان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان، ایران

2 استادیار، گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، ایران

3 دانشجوی دکترای علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان، ایران

4 دانشیار، گروه مرتع‌داری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌‌طبیعی گرگان، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2019.118614
چکیده

این تحقیق با هدف بررسی الگوی تقسیم کار حاکم بر فعالیت‌های مدیریتی مراتع نزد خانواده‌های عشایری و نیز بررسی نقش زنان در مدیریت مراتع در سامان‌های عرفی عشایری در منطقه شول‌آباد شهرستان الیگودرز واقع در استان لرستان انجام گردید. این تحقیق به شیوه پیمایشی انجام شد. به‌طوری که در بخش اول تحقیق با استفاده از شیوه مشاهده و مصاحبه نامنظم (آزاد) داده‌هایی حاصل گردید و بعد داده‌های حاصل در طرح پرسش‌نامه استفاده شد. در تعیین حجم نمونه از جدول کرجسی و مورگان استفاده شد. در بخش کمی تعداد 44 پرسش‌نامه با سئوالات باز در بین زنان عشایر تکمیل شد. مدیریت مراتع در سه بخش بهره‌برداری، حفاظت و احیاء و توسعه بررسی گردید. یافته‌های این تحقیق نشان داد الگوی تقسیم کار حاکم بر فعالیت‌های این خانواده‌ها به گونه‌ای است که زنان بیشترین نقش خود را در بهره‌برداری مراتع ایفاء می‌کنند و در بخش‌‌های حفاظت و احیاء مراتع نقش کمتری دارند. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد زنان عشایر همانند گذشته در زمینه تولید محصولات دامی و فراورده‌های لبنی و نیز برداشت گیاهان دارویی و خوراکی نقش قابل توجهی داشته و سهم عمده‌‌ای در تولید و عرضه این محصولات دارند.