عوامل مؤثر بر قصد خرید مواد غذایی ارگانیک در شرایط همه‏ گیری ویروس کرونا (کووید 19)

نویسندگان

1 استاد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

2 نویسنده مسئول و دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.30490/aead.2022.351689.1260
چکیده

توجه به نیازها و خواسته­ های مصرف ­کنندگان نخستین گام برای توسعه بازار محصولات ارگانیک است، زیرا شناخت رفتار مصرف ­کننده و بررسی عوامل مؤثر بر آن نقش بسیار مهمی در موفقیت هر سامانه اقتصادی دارد. از این ‏رو، هدف مطالعه حاضر بررسی قصد خرید مواد غذایی ارگانیک در شرایط بحرانی وجود ویروس کرونا و درک خطر ناشی از آن به ­عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر قصد خرید مصرف ­کننده با استفاده از نظریه رفتار برنامه ­ریزی‏ شده بود. بدین منظور، داده­ ها و اطلاعات مورد نیاز در سال 1399 از طریق پیمایش ­های میدانی و تکمیل پرسشنامه گردآوری شد. جامعه آماری تحقیق شامل مصرف­ کنندگان مواد غذایی ارگانیک شهرستان تربت حیدریه بود و بر اساس رابطه کوکران، حجم نمونه 210 نفر تعیین شد. برای نمونه ­گیری و انتخاب افراد در جامعه، از روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه ­ای و برای تحلیل داده ­ها، از مدل‏سازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که ضرایب همبستگی درک مصرف ­کنندگان مواد غذایی ارگانیک این شهرستان از خطر ویروس کرونا با نگرش، هنجارهای ذهنی، کنترل رفتار درک‏شده و ترس­ پیش ­بینی ‏شده آنها، به ‏ترتیب، برابر با 222/0، 65/0، 625/0 و 592/0 است و نگرش مصرف ‏کننده با مقدار 452/0، درک خطر با مقدار 268/0 و ترس­ پیش­ بینی ‏شده با مقدار 101/0 بیشترین تأثیر را در قصد خرید مواد غذایی ارگانیک دارند. بنابراین، با شناساندن مزایای محصولات ارگانیک از طریق رسانه ­های جمعی، می­ توان نگرش افراد را به سمت محصولات ارگانیک تغییر داد؛ همچنین، می­توان با آگاه کردن افراد جامعه از خطر ویروس کرونا، به فرهنگ ­سازی در زمینه قرار دادن محصولات ارگانیک در سبد مصرفی خانوار پرداخت.