طراحی سامانههای نانوامولسیونی اسانس روغنی همراه با کیتوزان جهت کنترل فساد کپک خاکستری در توت‌فرنگی

نویسندگان

1 دانشگاه کردستان

2 استادیار دانشگاه کردستان

3 دانشگاه کردستان

4 دانشیار دانشگاه کردستان

doi
10.22034/FSCT.21.156.49
چکیده

توت­فرنگی میوه­ای فساد­پذیر بوده و بیماری کپک خاکستری یکی از عوامل کاهش طول دوره نگهداری این محصول است. بدلیل محدودیت­های استفاده از سموم شیمیایی، جهت کنترل این قارچ و حفظ کیفیت و افزایش طول دوره نگهداری، بکارگیری روش­های ایمن مانند استفاده از اسانس­ها و پوشش­های خوراکی ضروری به نظر می­رسد. همچنین فراریت بالای اسانس و ایجاد تغییرات حسی در محصولات کشاورزی استفاده مستقیم آن­ها را برای این منظور دچار چالش کرده است. این پژوهش به منظور افزایش ماندگاری میوه توت­فرنگی با طراحی سامانه­های نانوامولسیونی تیمول همراه با کیتوزان بدین شکل طراحی شده است. در اولین آزمایش اثر نانوامولسیون تیمول، از اجزاء اصلی گیاه آویشن (Thymus vulgaris)، با غلظت 5 گرم در لیتر، به تنهایی و نیز در ترکیب با زیست پلیمر کیتوزان روی قارچ Botrytis cinerea بررسی شد که تمامی تیمارها در مقایسه با شاهد آلوده، رشد قارچ را به­طور مؤثری کاهش دادند. در این میان تیمار ترکیبی بیشترین میزان بازدارندگی را نشان داد. دومین آزمایش جهت بررسی تغییرات کیفی و تلفات پس از برداشت میوه­های توت­فرنگی پوشش داده شده با تیمول 5/0 درصد، نانوامولسیون تیمول 5/0 درصد و نانوامولسیون تیمول 5/0 درصد در ترکیب با کیتوزان 5/0 درصد در دمای 4 درجه سلسیوس انجام شد. بررسی نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد بکارگیری تیمارهای مورد مطالعه بر شاخص­های فیزیکوشیمیایی و بیوشیمیایی میوه توت­فرنگی طی دوره پس از برداشت، اثر مثبتی داشتند و سبب حفظ بهتر سفتی، جلوگیری از کاهش وزن و کاهش بار میکروبی شدند. به­طوری که کمترین میزان کاهش وزن، بیشترین میزان سفتی بافت میوه و کمترین میزان رشد ریزاندامگان در میوه­های پوشش داده شده با تیمار نانوامولسیون تیمول 5/0 درصد+کیتوزان 5/0 درصد مشاهده شد. بنابراین این تیمار می­تواند به عنوان پوشش مناسبی جهت حفظ کیفیت و کاهش ضایعات پس از برداشت میوه توت­فرنگی پیشنهاد شود.