فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عوامل و فرایندهای تأثیرگذار بر اهمال‌کاری دانشگاهی را می‌توان در طیف متنوعی از موضوعات از جمله جامعه شناسی تحلیل کرد. این پدیده تا کنون در حوزه روانشناسی مطالعه شده است و علی‌رغم اینکه برخی عوامل اجتماعی بر بروز آن مؤثر هستند، در حوزه جامعه­ شناسی از بررسی آن غفلت شده است. این پژوهش با رویکرد نظریه‌ی زمینه‌ای، به تحلیل جامعه‌شناختی اهمال‌کاری دانشگاهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی پرداخته است. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل 15 عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز بودند که به‌صورت هدفمند و تا اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق گردآوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که عواملی مانند ضعف سواد دانشگاهی، ساختار ناکارآمد آموزشی، شیوه‌ی تدریس استاد، بیگانگی دانشگاهی، جامعه‌پذیری تربیتی غیرمنطبق، شرایط پیش‌بینی ناپذیر، ویژگی­ های فردی و روانشناختی به­ عنوان شرایط علّی بر اهمال‌کاری تأثیرگذار است. شرایط مداخله‌گر شامل کجروی دانشگاهی، باورهای قالبی و حمایت خانوادگی و شرایط زمینه‌ای شامل مجازی شدن آموزش، سرانه دانشجو، شرایط اقلیمی و زیست­ محیطی و پایگاه اقتصادی-اجتماعی دانشجویان است. در مقابل اهمال‌کاری دانشجویان نظام آموزشی از راهبردهای تسهیل‌گرایانه، سخت‌گیرانه و پیگیرانه استفاده می‌کند. پیامدهای این پدیده شامل تقویت عملکرد تحصیلی، عادی‌سازی اهمال‌کاری و بازتولید آن در جامعه و شکل‌گیری پرولتاریای دانشگاهی است.