بررسی نقش بازار در تخصیص بهینه آب در دشت شازند
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
3 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22059/jwim.2020.307574.812چکیده
کمبود منابع آب یکی از مهمترین چالشهای مدیریت آب در کشور است. این چالش با توجه به افزایش روزافزون تقاضا بهدلیل رشد جمعیت و توسعه بخش کشاورزی بیشتر اهمیت مییابد. تلقی از آب بهعنوان یک کالای باارزش ودارای قیمت واقعی، میتواند راه مناسب مصرف و مشوقی برای ذخیره و حفاظت آن را فراهم کند. هدف این مقاله بررسی نقش بازار در تخصیص بهینه آب در دشت شازند است. تغییرات سطح زیرکشت محصولات آبی و سود ناخالص در دو حالت (وجود بازار آب و عدم وجود بازار آب) در سال زراعی 1398-1397 با استفاده از نرمافزار گمز1 و بهروش برنامهریزی ریاضی مثبت محاسبه و مقایسه گردید. دادههای موردنیاز بهصورت کتابخانهای از سازمان آب منطقهای، جهاد کشاورزی و سازمان مدیریت و برنامهریزی استانمرکزی تهیه گردیده است. نتایج نشان میدهد که برقراری بازار آب، تأثیر مثبت 33/4 درصدی در سود ناخالص کشاورزان منطقه خواهد داشت. همچنین کشت محصولاتی نظیر گندم، جو، لوبیا چیتی، نخود، لوبیای سفید و عدس سودآوری بیشتری برخوردار هستند و میتوانند سطح زیرکشت بیشتری را بهخود اختصاص دهند. براساس نتایج، پیشنهاد میشود جهت مدیریت بهینه تقاضای آب در اراضیشازند، بستر لازم برای شکلگیری بازار آب فراهم گردد و کشاورزان منطقه باید محصولات صادراتگرا و تجاری مانند لوبیای چیتی، لوبیای سفید، نخود و عدس و ... را که از سودآوری بیشتری برخوردار است را جایگزین محصولات با مصرف بالای آب و سود پایین کنند.
