ارائه الگوی مشارکت‌جویی فرهنگی دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان

نویسندگان

1 دکترای تخصصی مدیریت آموزشی؛ استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان. تهران، ایران.

doi
10.22034/ciu.2025.53.137
چکیده

هدف: برنامه‌های فرهنگی اهمیت زیادی در کسب شایستگی‌های دانشجومعلمان و دستیابی به هویت معلمی دارند. این پژوهش با هدف ارائۀ الگویی برای مشارکت‌جویی فرهنگی دانشجومعلمان در دانشگاه فرهنگیان انجام شد. روش: روش پژوهش از منظر گردآوری اطلاعات، آمیختۀ اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، از نظریۀ برخاسته از داده‌ها استفاده شد و با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته از بین دانشجومعلمان برگزیده و متخصصان دانشگاهی و با روش نمونه‌گیری هدفمند، 18 نفر انتخاب شدند. روش تحلیل اطلاعات در بخش کیفی، تحلیل مضمون با روش دپوی و گیتلین بود. در بخش کمّی، روش پژوهش توصیفی بود. برای اعتباربخشی، از نتایج بخش کیفی استفاده شد. جامعۀ آماری این بخش شامل اعضای هیئت علمی، مدیران و دانشجومعلمان به تعداد 802 نفر بودند که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی، پرسشنامه‌های بسته‌پاسخ را پاسخ دادند. شاخص روایی محتوایی برای بررسی روایی پرسشنامه استفاده شد. یافته‌ها: در بخش کیفی، الگوی تدوین‌شده شامل سه بخش پیش‌نیازها مشتمل بر سیاستی و اجرایی(وحدت سیاستی، کثرت‌گرایی برنامه‌ای مخاطب‌شناسی و استعدادشناسی، مسئولیت‌سپاری، نیازشناسی، اطلاع‌رسانی، اقناع‌سازی و حمایتگری)، اجرای بهینه(شبکه‌سازی و تیم‌سازی، شخصی‌سازی، کیفیت‌بخشی اجرا و ادغام برنامه‌ای) و تضمین کیفیت(پایش فرهنگی، سنجش دستاوردی) بود. با کاربست روش تحلیل عاملی مرتبه دوم ضرایب استانداردشده مؤلفه‌ها با مقادیر تی بالای 2، نشان داد از اعتبار لازم برخوردارند و در نهایت الگو، از برازش خوبی برخوردار است. نتیجه‌گیری: مشارکت‌پذیری دانشجومعلمان در فعالیتهای فرهنگی مستلزم وجود برنامۀ منسجم، اجرای مناسب، نیازسنجی دقیق و پایش مستمر است. در این زمینه باید مسئولیت اساسی را به خود دانشجومعلمان سپرد.