مقایسه بین عوامل مختلف جهت استخراج عصاره رزماری: حلال، روش عصاره‌گیری، اندازه ذرات، نسبت گیاه به حلال

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده علوم و صنایع غذایی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد آیت الله آملی آمل، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران

3 دانشکده پیرا دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده فنی و حرفه ای دختران نیشابور، نیشایور، ایران

5 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد آیت الله آملی آمل، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران

6 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/FSCT.21.153.13
چکیده

اکلیل کوهی با نام عمومی رزماری، گیاهی از خانواده نعناعیان با خاصیت آنتی­اکسیدانی می­باشد، لذا هدف از این تحقیق، استخراج عصاره گیاه رزماری با استفاده از حلال­ها، روش­ها (ماسیراسیون، استخراج گرم، سوکسله، پرکولاسیون و سونیکاسیون)، اندازه ذرات (300، 500 و 800 میکرومتر) و نسبت­های گیاه به حلال (1:100، 2:100، 3:100، 4:100 و 5:100) مختلف می­باشد. در این مطالعه آزمایشگاهی، ابتدا سنجش میزان ترکیبات فنولی و فلاوونوئیدی به روش رنگ­سنجی آلومینیوم کلراید و بررسی فعالیت آنتی­اکسیدانی عصاره گیاه به روش DPPH صورت گرفت و برای استخراج این ترکیبات از حلال­ها و روش­های مختلف استفاده و با یکدیگر مقایسه شدند و تجزیه و تحلیل داده­ها نیز با نرم­افزار SPSS و آزمون ANOVA انجام گردید. بهترین حلال جهت استخراج ترکیبات فنولی، فلاوونوئیدی و آنتی­اکسیدانی، آب و متانول (80:20) بود. میزان ترکیبات فنولی تام با استفاده از این حلال (mg/g) 172/7 و ترکیبات فلاوونوئیدی (mg/g) 157/28 و فعالیت آنتی­اکسیدانی برای مهار رادیکال­های آزاد (mg/lit) 23586/87 بود. بهترین روش برای استخراج ترکیبات فنولی روش ماسراسیون با میزان (mg/g) 481/7 و برای ترکیبات فلاوونوئیدی نیز با میزان (mg/g) 85/47 و به میزان (mg/lit) 524/73 برای مهار رادیکال­های آزاد تعیین گردید. نتایج نشان می­دهد برای دستیابی به حداکثر میزان استخراج ترکیبات فنلی تام، فلاوونوئید و آنتی­اکسیدان موجود در عصاره گیاه رزماری، استفاده از پودر گیاه با اندازه ذرات300 میکرومتر، حلال آب: متانول (80:20)، نسبت گیاه به حلال (g/ml) 100: 1 و استفاده از روش ماسراسیون باید به عنوان شرایط عملیاتی مطلوب استفاده شود.