اثر آتش‌سوزی بر روابط زیستی گیاه بالشتکی اسپرس در علفزارهای کوهستانی پارک ملی گلستان

نویسندگان

1 دانشیار،گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

3 استادیار، گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2018.116232
چکیده

حضور گونه‌های گیاهی در کنار یکدیگر موجب ایجاد روابط زیستی در بین آنها می‌شود. این روابط بسیار پیچیده و متغیر هستند که در بین آنها تسهیل و رقابت بیش‌ترین تأثیر را بر کارکرد زیست‌بوم دارند. از جمله عوامل محیطی که بر روابط زیستی تأثیر دارد آشفتگی‌های محیطی از جمله آتش می‌باشد. این مطالعه به دنبال بررسی اثر آتش‌سوزی بر روابط زیستی تسهیلی و رقابتی در بین گیاهان بالشتکی و زیرآشکوب آنها می‌باشد. بنابراین، برای بررسی اثر آتش‌سوزی بر روی روابط زیستی تعداد 25 پایه اسپرس زنده و 25 لکه سوخته اسپرس و نیز به‌صورت جفتی برای هر کدام از پایه‌ها پلاتی در فضای بیرون به‌صورت تصادفی انتخاب گردید و گونه‌های آن ثبت و سپس روابط زیستی محاسبه شد. طبق نتایج بدست آمده اثر آتش‌سوزی بر درصد پوشش کل گونه‌ها معنی‌دار نبود ولی موجب افزایش پهن‌برگان چندساله (از 7/4 به 3/11درصد)، ژئوفیت‌ها (از 1/0 به 5/0درصد)، پهن‌برگان یکساله (از 1/0 به 3/2درصد)، گندمیان یکساله (از 0 به 1/0درصد) و موجب کاهش گندمیان چندساله (از 2/7 به 9/4 درصد)، بوته‌ای‌ها (از 8/3 به 8/0درصد) و گیاهان بالشتکی (از 7/1 به 4/0درصد) شد. و بر لگوم‌ها تأثیر معنی‌داری نداشت. با توجه به آزمون تی غیرجفتی، اثر ‌آتش‌سوزی بر روابط زیستی در کل موجب افزایش تسهیل گونه‌ها نسبت به منطقه شاهد شده است، و همچنین آتش سوزی تأثیر معنی‌داری بر گروه‌های کارکردی نداشت.