تأثیر پیش تیمار مایکروویو و روش استخراج بر ترکیب اسید های چرب و برخی ویژگی های شیمیایی روغن دانه گوجه فرنگی

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22034/FSCT.21.152.132
چکیده

شناسایی و استحصال منابع روغنی جدید از ضایعات مواد غذایی نظیر دانه گوجه­فرنگی و بهینه­سازی روش استخراج آن جهش بزرگی در تامین روغن خوراکی است. هدف از این پژوهش بررسی اثر پیش­تیمار مایکروویو و روش استخراج بر ترکیب اسید­های چرب و برخی ویژگی­های شیمیایی روغن دانه ­گوجه­فرنگی بود. پیش­تیمار دانه­ها با امواج مایکرویوو (0، 200 و 500 وات) طی زمان­های مختلف (0، 1، 3 و 5 دقیقه) انجام و روغن دانه­ها با روش سوکسله و پرس استخراج گردید. ترکیب اسید­های چرب روغن با دستگاه کروماتوگرافی گازی تعیین گردید. ویژگی­های اسید­های چرب با استفاده از شاخص­ اسید­های چرب اشباع (SFA)، اسیدهای چرب تک غیر­اشباع (MUFA)، اسیدهای چرب چند غیراشباع (PUFA) و پایداری اکسیداتیو (Se Index) ارزیابی ­گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها بر اساس آزمایش فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. اسیدهای چرب لینولئیک (73/51 درصد)، اولئیک (85/25 درصد) و پالمیتیک (84/12 درصد) به عنوان بیشترین اسیدهای چرب­ روغن دانه گوجه­فرنگی تعیین شدند (05/0p<). روغن استخراج شده با دو روش پرس و سوکسله به ترتیب دارای متوسط عدد پراکسید 58/0 و 2/2 میلی­اکی والان اکسیژن در هر کیلوگرم روغن و عدد اسیدی 1/0 و 14/0 میلی­گرم هیدروکسید پتاسیم در هرگرم روغن بود. افزایش توان (500 وات) و زمان (5 دقیقه) پیش­تیمار دانه ها با مایکروویو در هر دو روش استخراج با سوکسله و پرس، عدد پراکسید، عدد اسیدی و مقادیر اسیدهای چرب تک غیراشباع را افزایش و اسیدهای چرب چند غیراشباع و شاخص پایداری اکسیداتیو روغن استحصالی را کاهش داد (05/0p<). کیفیت روغن دانه گوجه­فرنگی بدون پیش تیمار و استخراج شده با دو روش پرس وسوکسله و پس از پیش­تیمار دانه­ها با امواج مایکروویو (توان 500 وات طی 5 دقیقه) از نظر عدد پراکسید و اسیدی در محدوده مصرف مجاز استاندارد قرار داشت.