اثرات هجوم گیاه سنبله نقرهای (Stachys byzantina) بر پوشش گیاهی در برخی آشفتگیهای محیطی (مطالعه موردی: مراتع ییلاقی واز چمستان، استان مازندران)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
2 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران
3 استاد، گروه مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
4 دانشجوی دکتری علوم مرتع، گروه مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
5 استاد، گروه مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
doi
10.22092/ijrdr.2017.114896چکیده
گونه سنبله نقرهای (Stachys byzantina) یکی از مهمترین گیاهان زیادشونده در مراتع دامنه شمالی البرز در استان مازندران است. هدف از این مطالعه بررسی اثرات هجوم این گیاه بر پوشش گیاهی در مهمترین آشفتگیهای محیطی ایجاد شده در مراتع ییلاقی منطقه واز چمستان در استان مازندران است. نمونهبرداری پوشش گیاهی در منطقه قرق و مراتع تحت هجوم که شامل دیمزار رها شده، چرای متوسط و چرای شدید بوده انجام شد. پوشش گیاهان مرتعی و ویژگیهای گونه سنبله نقرهای در امتداد ترانسکت و در پلاتهای یک متر مربعی اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که ویژگیهای کمی مربوط به گونه سنبله نقرهای در دیمزار رها شده و مراتع با چرای متوسط از مقدار عددی بیشتری برخوردار بوده است. آشفتگی ناشی از تغییر کاربری و چرای دام به همراه هجوم گیاه سنبله نقرهای کاهش معنیداری درصد تاج پوشش چندسالهها، پهنبرگان علفی و گندمیان چندساله را از قرق به چرای سنگین و دیمزار رها شده در پی داشت. افزایش معنیدار درصد تاج پوشش یکسالهها، پهنبرگان علفی و گندمیان یکساله در دیمزار رها شده مشاهده شد. درصد تاج پوشش گیاهان چند ساله و میزان تولید پهن برگان علفی رابطه منفی معنیداری با درصد تاج پوشش و تراکم گیاه سنبله نقرهای داشتند. در آنالیز چند متغیره ترکیب پوشش گیاهی مراتع منطقه تغییر معنیداری را بواسطه افزایش حضور گیاه سنبله نقرهای داشته که به صورت کاهش حضور گیاهان خوشخوراک مرتعی بوده است.
