مدل‌سازی اثر پیش‌تیمار مایکروویو براستخراج روغن از دانه‌های گوجه‌فرنگی به روش شبکه عصبی مصنوعی

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22034/FSCT.21.152.181
چکیده

افزایش تقاضای مصرف‌کنندگان برای استفاده از مواد غذایی طبیعی و بدون افزودنی و همچنین افزایش ضایعات صنایع غذایی، محرک استفاده از محصولات جانبی کارخانه­های مواد غذایی در دیگر صنایع غذایی است. تفاله گوجه‌فرنگی ازجمله ضایعات کارخانه­های مواد غذایی است که در کارخانه­های تولید رب و سس از گوجه­فرنگی تولید می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی اثر پیش­تیمار مایکروویو و روش استخراج بر ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی روغن دانه ­گوجه­فرنگی بود. پیش­تیمار دانه­ها با امواج مایکرویوو (0، 200 و 500 وات) طی زمان­های مختلف (0، 1، 3 و 5 دقیقه) انجام و روغن دانه­ها با روش سوکسله و پرس استخراج گردید. برخی ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی روغن استحصالی شامل بازده استخراج، ویسکوزیته، عدد اسیدی، عدد پراکسید، و مؤلفه‌های رنگی شامل روشنایی، قرمزی و زردی ارزیابی گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها بر اساس آزمایش فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. داده‌های آزمایشگاهی این پژوهش توسط روش الگوریتم ژنتیک- شبکه عصبی مصنوعی با 3 ورودی (روش استخراج، توان مایکروویو و زمان تیماردهی) و 7 خروجی (درصد استخراج، عدد اسیدی، عدد پراکسید، ویسکوزیته، روشنایی، قرمزی و زردی) مدل‌سازی شد. نتایج مدل‌سازی به روش الگوریتم ژنتیک- شبکه عصبی مصنوعی نشان داد شبکه‌ای با ساختار 7-8-3 در یک لایه پنهان و با استفاده از تابع فعال‌سازی تانژانت هیپربولیک می‌تواند درصد استخراج، عدد اسیدی، عدد پراکسید، ویسکوزیته، روشنایی، قرمزی و زردی روغن تهیه‌شده از دانه‌های گوجه‌فرنگی را با ضریب همبستگی بالا و مقدار خطا پایین پیش‌بینی نماید. بر اساس نتایج آزمون آنالیز حساسیت، روش استخراج در مقایسه توان و زمان پیش‌تیمار دانه­ها با مایکرویوو، به‌عنوان عامل اصلی تعیین گردید