بررسی تکتونیک فعال شمال شهرستان اسفراین با استفاده ازشواهد مورفولوژیکی‌‌ و شاخص‌های مورفوتکتونیکی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم زمین دانشگاه دامغان

doi
10.22077/jt.2018.868
چکیده

شهرستان اسفراین در دامنه‌های جنوبی کوه‌های آلاداغ در شمال خاوری ایران قرار دارد. قسمت‌های شمالی این شهرستان فعالیت‌های شدید تکتونیکی را تجربه می‌کند. به دلیل تراکم بالای جمعیت و نزدیکی به شهر بجنورد مرکز استان خراسان شمالی، مطالعه فعالیت­های تکتونیکی این منطقه یک ضرورت محسوب می‌شود. مطالعه تکتونیک این منطقه در دو بخش شواهد مورفولوژیکی و شاخص­های مورفوتکتونیکی و با هدف کاربرد در پروژه­های عمرانی انجام شد که بر اساس شواهد مورفولوژیکی وقوع زمین لرزه‌های متعدد، جابجایی در سازندهای زمین‌شناسی و  تغییر در جهت گسل‌ها همه موید این است­ که­­ منطقه­­ در ردیف­ مناطق فعال تکتونیکی قرار می­گیرد همچنین از نظر مطالعات­ مورفوتکتونیکی نیز از چند شاخص مورفوتکتونیکی استفاده شد و مقادیر آن برای  ضریب گراویلیوس[1] 99/1، برای شاخص‌های نسبت عرض دره‌ها به ارتفاع آنها(vf) 938/0، برای پیچ و خم جبهه کوهستان(smf)38/1، برای ضریب تاب برداشتگی حوضه() 28/54، برای شاخص سینوسی رودخانه(s) 29/1و برای شاخص ارزیابی نسبی فعالیّت­های تکتونیکی( Iat) 41/1 بدست آمد که براساس نتایج حاصل از تمام این شاخص‌ها منطقه در ردیف مناطق فعال تکتونیکی قرار می‌گیرد. همچنین مطالعات نشان داد از نظر فعالیت‌های تکتونیکی حوضه بیدواز در مرکز و حوضه روئین در باختر حرکات شدید تکتونیکی و حوضه کال ولایت در خاور منطقه حرکات آرامتری را تجربه می‌نماید.