بررسی تکتونیک فعال شمال شهرستان اسفراین با استفاده ازشواهد مورفولوژیکی و شاخصهای مورفوتکتونیکی
نویسندگان
1 استادیار دانشکده علوم زمین دانشگاه دامغان
doi
10.22077/jt.2018.868چکیده
شهرستان اسفراین در دامنههای جنوبی کوههای آلاداغ در شمال خاوری ایران قرار دارد. قسمتهای شمالی این شهرستان فعالیتهای شدید تکتونیکی را تجربه میکند. به دلیل تراکم بالای جمعیت و نزدیکی به شهر بجنورد مرکز استان خراسان شمالی، مطالعه فعالیتهای تکتونیکی این منطقه یک ضرورت محسوب میشود. مطالعه تکتونیک این منطقه در دو بخش شواهد مورفولوژیکی و شاخصهای مورفوتکتونیکی و با هدف کاربرد در پروژههای عمرانی انجام شد که بر اساس شواهد مورفولوژیکی وقوع زمین لرزههای متعدد، جابجایی در سازندهای زمینشناسی و تغییر در جهت گسلها همه موید این است که منطقه در ردیف مناطق فعال تکتونیکی قرار میگیرد همچنین از نظر مطالعات مورفوتکتونیکی نیز از چند شاخص مورفوتکتونیکی استفاده شد و مقادیر آن برای ضریب گراویلیوس[1] 99/1، برای شاخصهای نسبت عرض درهها به ارتفاع آنها(vf) 938/0، برای پیچ و خم جبهه کوهستان(smf)38/1، برای ضریب تاب برداشتگی حوضه() 28/54، برای شاخص سینوسی رودخانه(s) 29/1و برای شاخص ارزیابی نسبی فعالیّتهای تکتونیکی( Iat) 41/1 بدست آمد که براساس نتایج حاصل از تمام این شاخصها منطقه در ردیف مناطق فعال تکتونیکی قرار میگیرد. همچنین مطالعات نشان داد از نظر فعالیتهای تکتونیکی حوضه بیدواز در مرکز و حوضه روئین در باختر حرکات شدید تکتونیکی و حوضه کال ولایت در خاور منطقه حرکات آرامتری را تجربه مینماید.