بررسی اثر شدت‌های مختلف برداشت بر تولید علوفه گونه‌های Stipa arabica، Oryzopsis holciphormis و Poa bulbosa در سایت کوه پنج استان کرمان

نویسندگان

1 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران

4 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات ترویج و آموزش کشاورزی، کرمان، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2017.113350
چکیده

در این تحقیق اثر شدت‌های مختلف  برداشت از علوفه سال جاری و همچنین اثر سال( با میزان بارندگی متفاوت) بر میزان تولید علوفه 3 گونه مرتعی Stipa arabica، Oryzopsis holciformisوPoa bulbosa در سایت نیمه‌استپی کوه پنج در استان کرمان در4 سال متوالی از 1386تا 1389 به منظور تعیین حد بهره برداری مناسب این گونه‌ها، بررسی شد زیرا با توجه به تحمل میزان گونه های مرتعی نسبت به چرا، می توان حد بره برداری مناسب از تیپ های گیاهی را مشخص نمود. نتایج حاصل با طرح آماری کرت‌های خرد شده  در زمان در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی (CRD) در 4 تکرار، جداگانه  برای هر گونه، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.در گونه Stipa arabica  میانگین تولید علوفه تیمار 50 درصد با تیمار شاهد و تیمار 25% تفاوت معنی‌داری نداشت که نشان می‌دهد این گونه، برداشت 50% را بخوبی تحمل می‌کند اما میانگین تولید علوفه تیمار برداشت 75%  نسبت به تیمار شاهد 1/29 درصد کاهش را نشان داد. که از لحاظ آماری تفاوت معنی‌داری داشت. کاهش میانگین تولید تیمارهای 50% و 75%  نسبت به تیمار شاهد در گونه Oryzopsis holciformis  به ترتیب 75/19 و 55/33 درصد و در گونه Poa bulbosa  به ترتیب 5/17 و 2/41 بود که نشان داد واکنش جبرانی گونه Stipa arabica نسبت به این گونه‌ها در شرایط تحقیق انجام شده بهتر بود. بنابراین می‌توان حد برداشت50 درصد را برای گونه Stipa arabicaو برای گونه‌های Oryzopsis holciformis و Poa bulbosa حد برداشت 25 درصد را پیشنهاد نمود. نتایج نشان داد در سالهای کم باران رشد جبرانی گونه‌های مورد مطالعه به اندازه سال‌های پر باران نبود. بنابراین حد بهره برداری پیشنهادی که بیانگر میزان تحمل این گونه ها نسبت به چرای دام می باشد، برای شرایط نرمال از لحاظ بارندگی توصیه می‌شود. البته برای تعیین حد بره برداری از مرتع باید علاوه بر آگاهی از حد بهره برداری مجاز گونه های مرتعی باید وضعیت، فرسایش پذیری خاک و گرایش مرتع نیز در نظر گرفته شود.