بررسی انتقادی شاعران مجالس النفایس در عرفات العاشقین
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/jls.v50i3.69367چکیده
بخش اعظمی از طبقۀ متوسطین عرفات العاشقین اوحدی برگرفته از شاعران مذکور در مجالس النفایس امیر علیشیر است و ازآنجاییکه این دو تذکره از منابع مورد مراجعۀ اغلب محققّان است، ضرورت دارد که میزان صحّت و سقم اطلاعات اوحدی در این اقتباس بررسی و روشن شود. برای این کار هرکدام از تراجم احوال مذکور در عرفات العاشقین با مأخذ آن، یعنی مجالس النفایس و ترجمۀ آن، لطایف نامه مقابله و سنجیده شده و اطلاعات اوحدی با ذکر شواهد متعدّد، تحلیل و بررسی شده است. اوحدی در نقل مطالب مأخذ، چندان مقیّد به امانت و درستی نبوده است؛ زیرا گاه یک شاعر را دو شاعر جداگانه پنداشته و در دو ترجمۀ احوال آنها را معرفی کرده و گاهی هم ابیات یک شاعر را بهجز خودش، به شاعر دیگری نسبت داده و یا تنها به شاعرانی جز او منسوب کرده است. البته، در این انتسابات تراجم و ابیات، اغلب تشابهی میان عناوین تراجم وجود دارد؛ ولی گاهی این تراجم عناوینی کاملاً متفاوت با هم دارند. از طرفی، ضبطهای عناوین بعضی از تراجم احوال نیز در دومین تصحیح عرفات العاشقین بهنادرستی انتخاب شده است و این اغلاط گاه ناشی از انتخاب ضبطهای نادرست منابع جانبی بهجای نسخههای عرفات العاشقین است و گاه نتیجۀ بسنده کردن مصححّان به نسخههای مغلوط عرفات العاشقین و بهره نبردن از ضبطهای درست منابع جانبی است.