تحلیل یافته‌های مقدماتی پارینه‌لرزه‌شناسی و لرزه‌زمین‌ساختی گسل قلعه‌سرخ، خاور ایران

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور ، تهران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند

3 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند.

4 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بیرجند، بیرجند.

doi
10.22077/jt.2016.401
چکیده

  چکیده در خاور ایران زمین­لرزه­های متعدد تاریخی و دستگاهی خسارت بار گزارش شده است، لذا مطالعات دقیق ریخت­زمین­ساختی و پارینه­لرزه­شناسی نقش مهمی در تهیه مدل لرزه­زمین­ساخت این بخش از ایران دارد. گسل قلعه­سرخ با داشتن سابقه لرزه­خیزی و شواهد ریخت­زمین­ساخت جوان، نمونه مناسبی برای مطالعات پارینه­لرزه­شناسی است. گسل قلعه­سرخ با راستای شمالی ـ جنوبی و طول 57 کیلومتر و سازوکار امتدادلغز راست­بر، یکی از گسل­های فعال و لرزه­زای بخش شمالی پهنه زمین درز سیستان است. بررسی ریخت‌زمین­ساختی این گسل با تلفیق داده­های حاصل از بررسی تصاویر ماهواره­ای، نقشه­های زمین­شناسی، مدل ارتفاعی زمین و بازدید میدانی، بریدگی رسوبات کواترنر و جابجایی آبراهه­ها به صورت راست بر را نشان می­دهد. به منظور بررسی های پارینه لرزه زمین­ساختی سایتی با موقعیت جغرافیایی تقریبی ''''25''59°59 شرقی و ''''40''32°33 شمالی،  بر روی گسل قلعه­سرخ انتخاب شده است. در این سایت یک ترانشه اصلی به طول 21 متر، عمق 5/4 متر و راستای N80°E، و دو ترانشه جانبی جهت جستجوی شواهد بیشتر از عملکرد گسل حفر شده است. مقادیر برآورد شده از ویژگی­های هندسی گسل قلعه سرخ همچون راستا و شیب، برابر N7°W و 72°E است که نشانگر گسلی با سازوکار و لغزش راستالغز راست­بر و کمی مولفه معکوس است.