معرفی سفرۀ راندۀ کوه‌سرخ در شمال گوۀ تکنار، شمال شرق ایران

نویسندگان

1 گروه علوم زمین، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد،‌ مشهد، ایران

2 دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22077/jt.2015.284
چکیده

چکیده در مجاورت شمالی گوۀ تکنار، جنوب پهنه سبزوار و در راستای رشته‌کوه موسوم به کوه‌سرخ، بلوک‌هایی کنگلومرایی منتسب به اولیگوسن با ابعاد کیلومتری، بر روی سنگ‌هایی با جنس و سن تقریباً مشابه پراکنده شده‌اند. بر روی ورقۀ زمین‌شناسی کَدکَن ارتباط واحد‌های سنگی مذکور به‌صورت دگرشیب ترسیم شده‌است.پیمایش‌های صحرایی و مطالعات تصاویر ماهواره‌ای ما را برآن داشت تا نگاه متفاوتی نسبت به ارتباط واحدهای سنگی فوق داشته باشیم. مرز گسلۀ واضح در گسترۀ وسیعی به‌شکل یک پهنۀ جدایشی بین دو واحد سنگی اولیگوسنیاد شده، چین‌های خوابیده تا برگشته عمدتاً به‌سمت شمال شرق، گسل‌های راندۀ دو سویه به سمت شمال شرق و جنوب غرب، خطواره‌های برشی نافذ در بلوک‌های کنگلومرایی و وجود پنجرۀ فرسایشی در جنوب غرب شهر کدکن، همگی شواهدی بر حضور یک سامانۀ سفرۀ راندۀ عظیم در امتداد رشتۀ کوه‌سرخ می‌باشند. در حقیقت این سفرۀ رانده شامل یک چین غول‌آسای خوابیده به سمت شمال تا شمال شرق بوده که یال جنوب غربی آن بواسطه یک زون جدایشی کیلومترها بر روییال شمال شرقی خود رانده شده‌است. بر این اساس بلوک‌های عظیم کنگلومرایی سرگردان  احتمالا بقایای بخش‌های سخت یال نابرجای جنوب غربی می‌باشند که در اینجا ما آن‌ها را مجموعۀ کلیپ کَدکَن می‌نامیم. حضور چنین سامانۀ سفرۀ رانده‌ای مبین نوعی کوتاه‌شدگی قابل ملاحظه در راستایی عمود بر امتداد رشتۀ کوه‌سرخ در زمان پس از اولیگوسن می‌باشد. این نیز به نوبۀ خود می‌تواند بازگوکنندۀ توزیع خاص کُرنش در محدودۀ گسل سَنگِرد باشد.