فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سنجد با نام علمیElaeagnus angustifolia L. یکی از گیاهان متعلق به خانواده Elaeagnaceae می‌باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تنوع اسیدهای چرب بذر در برخی از جمعیت‌های سنجد، در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در ده منطقه از استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری انجام شد. به‌منظوراستخراج روغن، از دستگاه سوکسله و برای شناسایی ترکیبات اسیدهای چرب، از دستگاه کروماتوگرافی گازی استفاده شد. نتایج نشان داد که جمعیت‌های مورد مطالعه، تفاوت‌های معنی‌داری در سطح احتمال 1 درصد از نظر درصد و ترکیب اسیدهای چرب دارند. کم‌ترین و بیشترین درصد روغن به‌ترتیب در جمعیت‌های شهرکرد(01/0±40/1) و نایین 1 و سمیرم (15/0±30/4) دیده شد. اسیدهای چرب اشباعِ مشاهده شده در جمعیت‌های مورد‌ مطالعه، میریستیک اسید(C14:0)، پالمتیک اسید(C16:0)، استئاریک اسید(C18:0)، آراشیدونیک اسید(C20:0)، بهنیک اسید(C22:0) و لیگنوسریک اسید(C24:0) بودند. بالاترین درصد اسیدهای چرب اشباع در جمعیت شهرکرد(0/2±32/31) و کم‌ترین درصد در نمونه سمیرم (15/0±70/2) بدون اختلاف معنادار با نمونه‌های میمه، کوهیایه، نایین1 و 2، و زرین‌شهر مشاهده‌ شد. اسیدهای چرب غیراشباعِ اندازه‌گیری شده، پنتا دکنوئئیک اسید(C15:1)، پالمتیولئیک ‌اسید(C16:1)، اولئیک اسید(C18:1)، لینولئیک اسید(C18:2)، و لینولنیک اسید(C18:3) بودند. جمعیت‌های حبیب‌آباد 1 (60/1±54/57) و فرخ‌شهر(60/1±41/55) از نظر میانگین درصد اسیدهای چرب تک‌غیراشباع، بالاترین درصد و جمعیت میمه(00/2±30/28) کم‌ترین درصد اسیدهای چرب تک‌غیراشباع و بالاترین درصد اسیدهای چرب چند‌غیر اشباع (70/1±53/68) را دارا بود. جمعیت شهرکرد کم‌ترین درصد اسیدهای چرب چند غیراشباع بذر را داشت. در تجزیه خوشه‌ای و در فاصله 25، جمعیت شهرکرد از سایر جمعیت‌ها جدا شده و در خوشه جداگانه‌ای قرار گرفت و در فاصله 5، سه خوشه قابل تفکیک بود که بر اساس تنوع و ترکیب اسیدهای چرب قابل بحث می‌باشند. نتایج این مطالعه تنوع قابل ملاحظه‌ای از نظر درصد و تنوع اسیدهای چرب در بذر سنجد در مناطق مورد بررسی نشان داد که می‌تواند در اهداف خاص مورد استفاده قرار گیرد.