ارائه مدل بومی رصد، پایش و هشداردهی سایبری بر اساس چرخه اودا

نویسندگان

1 دانشجو دکتری امنیت فضای سایبر، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دانشجو دکتری امنیت فضای سایبر، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

3 دکتری امنیت فضای سایبر، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

4 دکتری مهندسی الکترونیک، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

بهره‌گیری از فضای سایبر موجب بروز چالش‌های نو در قلمرو امنیت ملی شده است، به‌نحوی‌که اساساً مفاهیم امنیتی در همه ارکان قدرت ملی را متحول نموده است. این موارد امنیتی گاهی در قالب تهدیدات و حملات سایبری با خدشه­دار نمودن ابعاد امنیت سایبری، لطمات جبران­ناپذیری به سیستم­ها و زیرساخت­های حیاتی وارد نموده است که تأثیر مستقیم بر امنیت ملی کشورها داشته است. نظر به اهمیت جلوگیری از این آسیب­ها و لطمات، ضرورت دارد تا با تدابیری در خصوص اقدامات پیشگیرانه نسبت به مخاطرات مورد بحث اقدام نمود. به همین منظور و به دلیل خلأ جدی در مورد به‌کارگیری سیستم­هایی که بتوانند در زمان مناسب اقدامات مربوط به شناسایی و هشداردهی در فضای سایبر را به انجام برسانند، سعی شده مدلی جهت رصد، پایش و هشداردهی سایبری بر اساس مطالعه تطبیقی ساختارهای موجود در کشورهای منتخب، مطابق با سیاست‌ها و ضوابط بومی ارائه گردد. با توجه به موضوع و هدف پژوهش، نوع تحقیق کاربردی- توسعه‌ای است. روش تحقیق به‌کارگیری‎شده روش ترکیبی؛ شامل مطالعات کتابخانه‌ای جهت گردآوری تجربیات موفق کشورهای منتخب و مقایسه آن و سپس مصاحبه باز، از طریق پانل خبرگان در بخش کیفی و سپس توزیع پرسشنامه جهت ارزیابی مؤلفه‌های به‎دست‎آمده مدل ارائه‎شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر، تعداد 20 نفر از خبرگان عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات و حوزه امنیتی کشور بوده است. در این مقاله بر اساس جمع‌بندی نتایج مطالعه تطبیقی کشورهای منتخب، یک مدل رصد، پایش و هشداردهی سایبری بر اساس چرخه اودا ارائه گردیده است و مؤلفه‌های مدل مذکور بر اساس نظر خبرگان اولویت‌بندی شده است که بر اساس نظر ایشان، اولویت مراحل چهارگانه به ترتیب شامل مشاهده، تحلیل، اقدام و تصمیم‌گیری می‌باشد و بیشترین اهمیت مؤلفه‌های ابعاد سایبری نیز بر این اساس به ترتیب شامل فرهنگی، دفاعی-امنیتی، دیپلماسی، اجتماعی، اقتصادی، علم و فناوری و سیاسی می‌باشد.