تاثیر روش‌های دی اکسید کربن فوق بحرانی و مایکروویو بر استخراج ترکیبات زیست‌فعال از دانه خارمریم

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

4 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22034/FSCT.21.148.31
چکیده

در پژوهش حاضر، تاثیر روش‌های نوین استخراج دی اکسید کربن فوق بحرانی (SC-CO2) و حلال به کمک مایکروویو (MAE) و هم چنین روش سنتی سوکسله (CSE) بر استخراج ترکیبات زیست‌فعال از دانه گیاه دارویی خار مریم مورد مطالعه قرار گرفت. بالاترین مقدار عملکرد کمی (15/0±40/22 درصد) با استفاده از روش CSE به دست آمد. در حالی‌که، کارایی روش های SC-CO2 و MAE به ترتیب در حدود 89 و 50 درصد روش سوکسله بود. بالاترین میزان توانایی مهار رادیکال‌های آزاد ·DPPH و ·HO توسط ترکیبات زیست‌فعال حاصل از روش SC-CO2 مشاهده گردید. نتایج حاصل از اندازه‌گیری محتوای فنول کل نشان داد که بیشترین (14/0±93/102 میلی‌گرم معادل گالیک اسید بر گرم) و کمترین (18/0±50/14 میلی‌گرم معادل گالیک اسید بر گرم) مقدار به ترتیب مربوط به ترکیبات حاصل از روش‌های SC-CO2 و CSE می‌باشد. پروفایل اسید چرب با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگرافی-آشکارساز جرمی شناسایی گردید. اسیدهای چرب لینولئیک اسید و اولئیک اسید به‌عنوان اسیدهای چرب غالب شناسایی شدند. به‌صورت کلی می‌توان اذعان نمود که دانه گیاه خارمریم منبع غنی از ترکیبات زیست فعال می‌باشد که استفاده از تکنیک‌های نوین SC-CO2 و MAE می‌توانند جایگزین‌های امیدوار کننده‌ی روش سنتی جهت استحصال ترکیبات ارزشمند آن باشند.