فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف و پیشینه: وجه اجتماعی از وجوه انکارناپذیر و بسیار مهم معماری است؛ دورۀ آموزش معماری نیز یکی از مؤثرترین و مهم‌ترین بسترها برای توسعۀ آگاهی و شناخت موضوعات اجتماعی نزد معماران محسوب می‌شود. برنامۀ «علم/ فناوری/ جامعه» (STS) برنامۀ آموزشی مکملی است که به‌منظور آشنایی متخصصان حوزه‌های مختلف با چگونگی تأثیر مؤلفه‌هایی همچون اجتماع و فناوری بر دانش آنها، در بسیاری از دانشگاه‌های مطرح جهان عرضه می‌شود. در مطالعات پیشینه، شناخت درست‌تر نسبت علوم مختلف و اجتماع، از ضرورت‌های آموزش این برنامه برای دانشجویان در عصر فناوری قلمداد می‌شود و بر اساس این برنامه انتظار می‌رود دانشجویان، در جایگاه نسل بعدی، بتوانند اطلاعات را تجزیه‌وتحلیل کنند، ارتباط علوم را در زندگی روزمرۀ خود درک کنند، و دریابند که تلاش‌های علمی تحت ارزش‌های اجتماعی هدایت می‌شوند. بر این اساس، تلاش می‌شود تا ضمن بررسی سازوکار دروس در برنامۀ STS، نحوۀ آموزش وجوه اجتماعی در برنامۀ دورۀ آموزشی کارشناسی معماری در ایران نیز بررسی و فرصت‌های موجود در برنامۀ علم/ فناوری/ جامعه شناسایی شود.مواد و روش‌ها: برنامۀ STS در دو دانشگاه استنفورد و انستیتو فناوری ماساچوست، به‌دلیل جامع‌تری، دسترسی داشتن به شرح درس برنامۀ یادشده در آنها، همچنین داشتن جزئیاتی قابل‌قبول، برای مطالعه انتخاب شده‌اند. برنامۀ آموزشی علم/ فناوری/ جامعه در دانشگاه استنفورد رویکرد اجتماعی و در انستیتو فناوری ماساچوست رویکرد تاریخی و تاریخِ اجتماعی دارد. در پژوهش حاضر، با مرور برنامۀ این دو دانشگاه، تلاش می‌شود تا ضمن بررسی سازوکار دروس در برنامۀ STS، نحوۀ آموزش وجوه اجتماعی در برنامۀ دورۀ آموزشی کارشناسی معماری در ایران نیز بررسی شود و فرصت‌های موجود در برنامۀ علم/ فناوری/ جامعه در دانشگاه استنفورد و انستیتو فناوری ماساچوست (MIT) شناسایی شود.نتایج و جمع‌بندی: بنابر نتایج این پژوهش، با تقسیم‌بندی مفاهیم عرضه‌شده در این دانشگاه‌ها در سه زیرگروه شناخت، برداشت از محیط، و کاربست آن، برنامۀ علم/ فناوری/ جامعه، بیشتر بر دو مرحلۀ شناخت و برداشت متمرکز است و می‌تواند برای تقویت مفاهیم اجتماعی در برنامۀ آموزش معماری در ایران با تمرکز بر مرحلۀ سوم (کاربست این مفاهیم) استفاده شود. بر این اساس، در این پژوهش تلاش می‌شود تا با هدف تقویت دو مرحلۀ شناخت و برداشت در برنامۀ آموزشی کارشناسی، پیشنهادهایی برای دروس مرتبط بر مبنای مفاهیم STS بیان گردد تا سیر شناخت ـ برداشت ـ کاربست در آموزش معماری ایران دقیق‌تر شود. بر مبنای مفاهیم مستخرج از برنامۀ STS، اهداف و موضوعاتی برای هر درسِ مرتبط و درگیر با موضوعات اجتماعی در برنامۀ آموزشی معماری ایران عرضه شده است. این اهداف برای دروس انسان‌طبیعت‌معماری، معماری‌ جهان، معماری اسلامی2، طراحی معماری2، طراحی معماری3، طراحی معماری5، و طرح نهایی، که به‌صورت مستقیم در شرح این دروس به موضوعات اجتماعی اشاره ‌شده، مورد نظر بوده است.