شناسایی عناصر تأثیرگذار معماری اماکن ورزشی بر جذب و حفظ مشتریان

نویسندگان

1 دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشگاه مازندران

doi
10.48308/soffeh.2024.232236.1271
چکیده

اهداف و پیشینه: معماری اماکن ورزشی بر جذب و حفظ مشتریان مؤثر است. برای طراحی فضاهای ورزشی باید معمار به عواملی توجه کند. معماری ورزشی فقط یک عنصر ساده در مناطق شهری نیست؛ به‌طورکلی، معماری ورزشی از نظر اندازه، بزرگ و دارای ساختار پیچیده‌ای است که اثرات زیادی بر محیط شهری دارد. در گذشته معماری اماکن ورزشی در فرم و عملکرد خلاصه می‌شد، اما امروزه این اماکن دارای المان‌های طراحی زیبا، به‌همراه ویژگی‌های منحصربه‌فرد هستند و می‌توان گفت فرم ورزشگاه از پلان‌های یکنواخت گذشته خارج شده است. مجموعه‌های ورزشی، از ابعاد بسیاری، جزء بناهای خاص معماری محسوب می‌شوند که در آنها فرم، عملکرد، و معنا رابطة تنگاتنگی با اصول طراحی شهری دارند. امر ورزش با تاریخ و فرهنگ هر ملتی عجین شده است و در این میان معماری می‌تواند بسترساز فعالیت‌های ورزشی باشد. معماری اماکن ورزشی و ایده‌های طراحان، معماران، و سازندگان در جذب هرچه بیشتر مشتری و تماشاگر به این اماکن نقش مهمی دارد و لازم است آنها توجه هرچه بیشتری به این بناها و تمایزشان از سایرین داشته باشند. بنابراین، برای رسیدن به این هدف باید در هر پروژة عمرانی ـ ورزشی، سازندگان عوامل و متغیرهای اساسی مؤثر در امر طراحی و ساخت این بناها را نیز در نظر بگیرند. بر همین اساس، هدف اصلی در تحقیق حاضر، بررسی و شناسایی عناصر مؤثر بر جذب و حفظ مشتریان در معماری اماکن ورزشی است. مواد و روش‌ها: جامعة آماری تحقیق حاضر شامل همة ذی‌نفعان حوزة ورزش از طراحان و معماران تا ورزشکاران، مربیان، مشتریان، مدیران، اساتید و خبرگان دانشگاهی بودند. روش نمونه‌گیری تحقیقْ غیرتصادفی از نوع هدفمند و در دسترس بود. با 11 نفر از خبرگان در حیطة مدیریت ورزشی و معماری مصاحبه شد. پس از انجام مصاحبه‌ها فهرستی شامل 36 کد مؤثر معماری مجموعههای ورزشی در جذب و حفظ مشتری شناسایی و درنهایت در 8 حیطه دستهبندی شد. سپس به‌منظور بررسی گویه‌ها از تشکیل گروه دلفی (در دو دور) شامل 10 نفر از صاحبنظران که 7 نفر از آنها با گروه مصاحبه‌شوندگان مشترک بود، استفاده شد. اعضای گروه دلفی با انتخاب گزینة بله یا خیر برای تأیید یا رد 36 مفهوم به‌دست‌آمده، اظهارنظر کردند. برای ارزیابی دیدگاه جامعة مورد مطالعه، پرسش‌نامه‌ای در مقیاس 5 ارزشی لیکرت، پس از بررسی روایی، در اختیار اعضای گروه دلفی قرار گرفت و سپس به‌ترتیب اهمیت مؤلفه‌ها با استفاده از نرمافزار SPSS و انجام آزمون فریدمن بررسی شد.نتایج و جمع‌بندی: یافته‌های تحقیق نشان داد مؤلفه‌های دسترسی، تناسبات، اجتماعی، کالبدی، فناوری، محیط زیست، بصری، و غیربصری در جذب و حفظ مشتریان اماکن ورزشی مؤثر هستند. امروزه ورزش یکی از عناصر اصلی پروژههای بازآفرینی فضای عمومی، به‌دلیل ارزش دوگانة آن، است: درگیر کردن گروه‌ها و دسته‌های جمعیتی به طور فزاینده می‌تواند نقشی محوری در سازوکارهای آموزش سلامت جسمی و اجتماعی جوامع داشته باشد. در قلب این هدف، در بازطراحی کلی فضاهای عمومی، نیاز روزافزون به ساخت محیط‌ها و فضاها و زیرساخت‌های عمومی ایمن و قابل‌دسترس احساس می‌شود که، به‌مثابة بخشی جدایی‌ناپذیر از توسعة شهری، بتواند فعالیت بدنی و ورزش را هم تشویق کند و ارتقا دهد. مکان یک عنصر بازاریابی است که برای تأثیرگذاری بر مصرف‌کنندگان برای خرید محصولات، که در اینجا محصول مد نظر ورزش است، عرضه می‌شود و ارزش افزوده‌ای را در اطلاع‌رسانی و تشویق تقاضا برای آن محصولات فراهم می‌کند.