فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف و پیشینه: بافت تاریخی شهر کاشان در طول زمان و تا پیش از نیمة اول قرن چهاردهم خورشیدی رشدی آهسته و طبیعی داشته است. نتیجة این فرایند، بافتی منسجم و با کیفیت مطلوب برای ساکنان بوده که به‌مرور و به‌دلایل مختلف سیر نزولی و مهاجرت ساکنان را به‌دنبال داشته است. شناخت عوامل افت کیفیت سکونتْ نخستین گام در جهت حل مشکلات به‌شمار می‌آید. در پژوهش‌های متعدد از ابعاد مختلف به کیفیت سکونت و آسیب‌ها و راهکارهای بهبود آنها و به تعبیری، افزایش سرزندگی، در نمونه‌های مطالعاتی متفاوت پرداخته شده است. هدف از انجام پژوهش حاضرْ شناسایی آسیب‌های مرتبط با کیفیت سکونت در بافت تاریخی شهر کاشان و تعیین راهکارها و اولویت‌بندی آنهاست. به‌منظور دستیابی به هدف در پژوهش حاضر، محدودة گذر شیخ نمونة موردی این مطالعه انتخاب شد. ویژگی مهم این محدوده در نسبت با سایر محله‌های شهر، رشدنیافتگی آن در موضوع گردشگری است. این محدوده، که میان مردم به محلة ولی‌سلطان نیز مشهور است، در جنوب غربی بافت تاریخی کاشان و در نزدیکی دروازة فین واقع و از قدیمی‌ترین دروازه‌های شهر است. مواد و روش‌ها: در این پژوهش ابتدا گذر شیخ به‌صورت کیفی شناسایی و ارزیابی شد. آسیب‌های این محدوده به چند دستة اصلی تقسیم شدند. سپس، با توجه به شناخت وضع موجود و آسیب‌های آن، راهکارهایی در جهت بهبود کیفیت سکونت عرضه شد. برای تعیین اولویت‌های این راهکارها از دیاگرامی استفاده شد تا نشان دهد میزان تأثیر آن‌ها بر زمینه‌های کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، و زیست‌محیطی چگونه است.نتایج و جمع‌بندی: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مشکلات متعددی در حوزة کالبد و فراکالبد، بر محدودة خصوصی و عمومی سکونت در گذر شیخ اثر می‌گذارد. شناسایی آسیب‌ها به عرضة راهکارهای متنوعی در این خصوص انجامید. تعدد راهکارها اولویت‌بندی میان آنها را ضروری می‌کند. دیاگرام تعیین اولویت‌ها نشان می‌دهد، بهبود دسترسی پیاده بر هر چهار زمینة کالبد، اقتصاد، اجتماع، و محیط زیست اثرگذار است و می‌تواند در اولویت توجه باشد. ضمناً وجود اجتماع باانگیزه علت موفقیت هر اقدامی به‌شمار می‌رود.