یادگیری معنادار سازه در طراحی معماری فهم هندسی و کاربست دانش سازه در فرایند طراحی معماری
نویسندگان
1 دکتری معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.48308/soffeh.2022.222413.1051چکیده
اهدف و پیشینة تحقیق: یکی از اهداف مهم آموزش سازه در رشتۀ مهندسی معماری، کاربست دانش سازه در فرایند طراحی معماری بهمنظور ارتقای کیفیت و کارایی طرحهای معماری است. رسیدن به این هدف، مستلزم برنامهریزی آموزشی برای انتقال یادگیری آموزههای سازه از موقعیت آموزش به موقعیت طراحی معماری است. در این پژوهش هدف عرضۀ مدل نظری شناختی یادگیری معنادار سازه بهمنظور کاربست دانش سازه در طراحی معماری است. در حوزة ادبیات شناختی سازندهگرایی، یادگیری معنادار در مقابل یادگیری طوطیوار قرار میگیرد و برتری اولی بر دومی در رسیدن به مرتبة کاربست دانش است. در پژوهش حاضر بر مبنای نظریة یادگیری معنادار بلوم (طبقهبندی اهداف آموزشی)، که نظریهای در حیطة انسجام در آموزش و انتقال یادگیری است، مدل نظری یادگیری معنادار سازه در طراحی معماری عرضه میشود. این مدل نظری در مورد سلسهمراتب یادگیری و شناخت سازه در رشتة مهندسی معماری است. یادگیری معنادار سازهْ یعنی فراگیری ابعاد فرایند شناخت از بهیادسپاری تا نحوة کاربست دانش سازه در فرایند طراحی معماری و آموختن توصیفی فرایند شناخت و ابعاد دانش سازه در طراحی معماری است. کاربست دانشْ متعالیترین مرتبه در انتقال یادگیری و به معنای آفریدن رویهای جدید برای حل مسائل ناآشناست. همچنین کاربستْ مرتبهای از شناخت تعریف شده که با مرتبة شناختی آفریدن و طراحی کردن ارتباط تنگاتنگی دارد. این مرتبة شناختی مبتنی بر ترکیبی از بُعد گزارهای، مفهومی، و رویهای دانش است.مواد و روشها: این پژوهش بر مبنای مطالعات کتابخانهای انجام شده و روششناسی آن مبتنی بر استدلال منطقی است. با توجه به مفهوم اصلی مقاله، انسجام در آموزش و انتقال یادگیری، مبنا و تئوری پشتیبان این مطالعه، نظریة طبقهبندی آموزشی بلوم در نظر گرفته شده است. مفاهیم و طبقات مطرح در فرایند یادگیری معنادار بلومْ بسط داده شده و سپس با کمک نظریات حوزة سازه و معماری، در زمینۀ آموزش معماری و با موضوع سازه، توسعه یافته است. سپس، با روش استدلال منطقی و با تکیه بر ادبیات مرتبط با آموزش سازه در معماری، مدل نظری انتقال یادگیری سازه در فرایند طراحی معماری تدوین شده است.نتایج و جمعبندی: یافتههای پژوهش نشان میدهد که ابعاد گزارهای، مفهومی، رویهای دانش سازه بهترتیب در فرایند شناخت سازه شکل میگیرند و به دانش مؤثر در طراحی تبدیل میگردند. از دیگر یافتهها در این پژوهش این است که فهم هندسی سازه بهمثابۀ دانش مفهومی و حلقۀ واسطی میان شناخت سازه و طراحی معماری است که میتواند در کاربست دانش سازه در فرایند طراحی معماری مؤثر باشد.
