نقش مشکلات روان‌شناختی، بهزیستی معنوی، سبک‌های فرزندپروری و تنظیم هیجان در تمیز مادران با و بدون نوجوان خانه‌گریز

نویسندگان

1 دانشجو کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی ،دانشگاه ملایر ،ملایر ،ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،دانشگاه ملایر ،ملایر ،ایران

3 استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
10.22034/ciu.2024.51.53
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تمیز مادران با و بدون نوجوان خانه‌گریز و نقش مشکلات روان‌شناختی، بهزیستی معنوی، سبکهای فرزندپروری و تنظیم هیجان در این تمیز بود. روش: روش این پژوهش، همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش، شامل کلیۀ مادران دارای فرزند شاغل به تحصیل در مقطع متوسطه دوم شهرستان ملایر بود(7450 نفر) که از بین آنان، 350 نفر با روش خوشه‌ای انتخاب شدند. هر یک از شرکت‌کنندگان پرسشنامۀ مشکلات روان‌شناختی(لاویبوند، 1995)، پرسشنامۀ بهزیستی معنوی(پولوتزین و الیسون، 1982)، پرسشنامۀ تنظیم هیجان(گروس و جان، 2003) و پرسشنامۀ سبکهای فرزندپروری(دیانا بامریند، 1973) را پاسخ دادند. داده‌ها با آزمون تی مستقل، همبستگی کانونی و لامبدای ویلکز و با استفاده از نرم‌افزار اس.پی.اس.اس-26 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: 20 درصد مادران، دارای فرزند خانه‌گریز بودند. آزمون تی مستقل نشان دادکه میزان مشکلات روان‌شناختی(افسردگی، اضطراب و استرس) در مادران دارای فرزند خانه‌گریز بیشتر از ماداران بدون فرزند خانه‌گریز بود. نتیجه‌گیری: نتایج همبستگی نشان داد در مادرانی که نوجوان خانه‌گریز ندارند، سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه(194/0) با مشکلات روان‌شناختی رابطۀ منفی و معنادار دارد؛ بهزیستی مذهبی‌، بهزیستی وجودی و بهزیستی معنوی با مشکلات روان‌شناختی در مادرانی که نوجوان خانه‌گریز ندارند، رابطۀ منفی و معنادار دارد(448/0-، 505/0- و 530/0-)؛ در حالی که در مادران با نوجوان خانه‌گریز، فقط بهزیستی مذهبی‌، بهزیستی وجودی و بهزیستی معنوی با مشکلات روان‌شناختی رابطۀ منفی و معنادار دارد(535/0-، 584/0- و 619/0-). مشکلات روان‌شناختی مادرانی که بهزیستی معنوی بالاتری دارند، کمتر است؛ در حالی که سبکهای فرزندپروری رابطۀ معناداری با مشکلات روان‌شناختی مادران نشان نداد. همچنین تنظیم هیجان با مشکلات روان‌شناختی، ارتباط مستقیم و معناداری نشان داد. سازمانهای مرتبط با خانواده می‌توانند با آموزش تنظیم هیجان و بهزیستی معنوی به کاهش مشکلات روان‌شناختی مادران کمک کنند.