مدل یک‌بعدی انتقال آلاینده در رودخانه‌های طبیعی با تأکید بر نقش نواحی نگهداشت

نویسندگان

1 استادیار گروه سازه‌های آبی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 استاد گروه سازه‌های آبی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد گروه سازه‌های آبی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22059/jwim.2015.57442
چکیده

رودخانه‌ها از منابع اصلی تأمین آب شرب و کشاورزی هستند؛ بنابراین، کنترل و مدل‌سازی دقیق کیفیت آب رودخانه‌ها به‌منظور حفظ سلامت انسان‌ها و پایداری محیط‌زیست ضروری است. یکی از مواردی که انتقال مادۀ آلاینده، به‌ویژه در نهرهای کوهستانی کوچک را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد، نواحی نگهداشت موقت هستند. تأثیرات اصلی این نواحی شامل حبس موقتی مادۀ آلاینده، کاهش غلظت این مواد در پایین‌دست و تأثیر غیرمستقیم بر فرایند جذب در بستر نهر است. هدف این تحقیق، ارائۀ مدلی جدید و جامع با تلفیق الگوهای عددی با درجۀ دقت بسیار (روش QUICK)(Choi, 2000 #34) برای شبیه‌سازی انتقال آلاینده با لحاظ نگهداشت موقت و جذب سینتیک در رودخانه‌ها با مقطع نامنظم تحت رژیم جریان غیرماندگار است. نتایج اجرای مدل برای مثالی فرضی و دو سری دادۀ واقعی و مقایسۀ آن‌ها با نتایح دو مدل رایج دیگر، حاکی از دقت مطلوب و پایداری عددی فراوان آن بود. بنابراین، می‌توان مدل را در بسیاری از مطالعات انتقال آلاینده به‌عنوان جایگزین مناسبی برای مدل‌های رایج فعلی پیشنهاد کرد.