مدیریت چالشهای امنیتی در جنوب غرب آسیا (مطالعه موردی افراطگرایی مذهبی)
doi
چکیده
منازعات و ناامنیها در جنوب غرب آسیا دلایل مختلفی دارد که از مهمترین آنها میتوان به 1) اختلافات مرزی- سرزمینی؛2) اختلافات قومی- مذهبی؛ 3) تعارضات ایدئولوژیک؛ 4) نفت ؛ 5) دخالت قدرتهای بیگانه، اشاره نمود. ساختارِ سیاسی- جغرافیایی جنوب غرب آسیا، همواره مساعد ظهور و شکلگیری جنبشهای افراطگرای مذهبی بوده است. وضعیت امروز منطقه بهخوبی بیانگر این تجربه است که جنبشهای افراطگرای مذهبی منشأ برخی از بیثباتیها در منطقه بوده و بنا به مورد، ظرفیت ساماندهی بحرانهای امنیتی در سطوح مختلف ملی و فراملی برای کل منطقه و بعضاً فراتر از آن را نیز دارا میباشند. جنبشهای افراطگرای مذهبی، با به چالش کشیدنِ نرمافزار و زیرساختهای مدیریتِ امنیت ملیِ حاکمیتها، از قبیل مشروعیت سیاسی، مشارکت سیاسی، انسجام و یکپارچگی ملی و. .. اقدامات ضد امنیتی و براندازانه خود را با حمایتهای متنوع بازیگران خارجی اعم از منطقهای و فرامنطقهای پیگیری میکنند. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی به استناد سندکاوی انجامشده، با استفاده از نظر خبرگان و تجزیهوتحلیل دادههای حاصل از پرسشنامه، مؤلفههای نرمافزاری مؤثر در مدیریت بحرانهای امنیت داخلی ناشی از افراطگرایی مذهبی در جنوب غرب آسیا، در هشت مؤلفه، به شرح متن، مشخص و میزان اثربخشی هرکدام از مؤلفهها در مدیریت بحرانهای مذکور بهصورت درصد مشخص گردیده است. مؤلفه مشروعیت سیاسی با 41/15 درصد، بیشترین و مؤلفه توسعهیافتگی با 56/10 درصد کمترین اثربخشی را در مدیریت بحرانهای مورد بحث ایفا میکنند.