فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف و پیشینه: هدف در این مقاله شناخت بقعة امامزاده سلطان میراحمد و عرضة پیشنهادی برای سیری در تغییروتحولات تاریخی آن است. این بنا در محلة‌ سلطان میراحمد در خیابان علوی کاشان و در نزدیکی حصار شهر تاریخی و قلعه جلالی واقع شده است. به‌نظر می‌رسد این بنا زمینة شکل‌گیری مرکز محلة سلطان میراحمد بوده است. بقعه در سال 1321ش و با شماره 325 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قدیمی‌ترین تاریخی که در عناصر معماری بقعه مشاهده می‌شود به سال 923ق بازمی‌گردد که بر روی قطعة‌ به‌جامانده از دری چوبی نقرشده و تاریخ‌هایی در همین حدود زمانی بر روی کتیبة گنبد و چند جفت در چوبی دیگر قابل‌مشاهده است. باوجوداین، به‌طور دقیق روشن نیست که بنا در چه زمانی شکل گرفته و چگونه توسعه یافته است. علاوه‌براین، بنا در طول دهه‌های اخیر دستخوش برخی مداخلات گشته است. آگاهی از وضعیت اصیل و شناخت ابعاد فضایی آن پیش از انجام هرگونه مداخله‌ای الزامی است.مواد و روش‌ها: این پژوهش با روش ‌تفسیری ـ تاریخی انجام گرفته و اطلاعات از طریق پیمایش و مطالعة میدانی و رجوع به اسناد و مدارک و متون تاریخی گردآوری شده است. در این تحقیق ابتدا اجزا و عناصر معماری بقعة یادشده و اسناد و مدارک مرتبط مطالعه می‌شوند و سپس ضمن مقایسة نقشة بنا با نمونه‌های مشابه، تلاش می‌شود طرح هستة اصلی شکل‌گیری بنا بازیابی شود.نتایج و جمع‌بندی: مطالعات صورت‌گرفته نشان ‌می‌دهد که هستة اولیة بنا، شامل گنبدخانه‌ای منفرد، درون گورستان قدیمی شکل گرفته و پس از افزوده‌هایی جزئی، در نیمة اول سدة 10ق توسعه یافته و به‌صورت بنایی مفصل و نُه‌بخشی با گنبدخانه‌ای در میان هشت طاق پیرامونی درآمده است. با اهمیت یافتن صحن و فضاهای باز، در تغییراتی در اوایل سدۀ 12‌ق، ایوان و صحن به بنا افزوده و بخش مهمی از بقعه گردیده‌اند. در همین دوره، برخی طاق‌چشمه‌های پیرامون گنبدخانه نیز تخریب و به‌صورتی جدید بازسازی شده‌اند.