اثر آتشسوزی و چرا بر تراکم، تنوع و غنای بانک بذر خاک در مراتع نیمهاستپی زاگرس مرکزی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران
3 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران
4 استاد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
5 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22092/ijrdr.2016.107604چکیده
آتشسوزی بههمراه چرای دام، دو عامل مهم در تعیین ساختار و ترکیب گونهای جوامع گیاهی به ویژه در مراتع خشک و نیمه خشک میباشند. این مطالعه با هدف بررسی اثر آتشسوزی و چرای دام بر خصوصیات بانک بذر خاک شامل تراکم، تنوع و غنای گونهای در مراتع نیمهاستپی زاگرس مرکزی انجام شد. نمونهبرداری به روش تصادفی طبقهبندی شده و در 12 سایت با سابقه آتشسوزی یک و پنج ساله انجام گرفت که تحت چرای سبک و سنگین قرار داشتند. نمونه های خاک در فصل پاییز و از دو عمق 5-0 و 10-5 سانتیمتری به وسیله آگر برداشت شد و به گلخانه منتقل گردید و در بستر مناسب کشت داده شد. به مدت 6 ماه تمامی بذور جوانه زده در گلخانه شناسایی و شمارش شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که در آتشسوزی یکساله و تحت شرایط چرای سبک و سنگین، آتشسوزی باعث کاهش معنیدار تراکم، غنا و تنوع گونهای بانک بذر خاک میشود. در آتشسوزی 5 ساله و تحت شرایط چرای سبک، غنای گونهای و تنوع نسبت به منطقه شاهد افزایش معنیداری پیدا میکند. همچنین نتایج نشان داد که آتشسوزی و چرا هیچگونه اثر معنیداری بر بانک بذر لایه زیرین خاک ندارند و این موضوع بیانگر نقش عمق خاک در کاهش تأثیر آتش و چرا میباشد. به طور کلی نتیجهگیری میشود که مدیریت چرا پس از وقوع آتشسوزی در این مناطق، نقش مهمی در احیا پوششگیاهی از طریق بانک بذر خاک دارد.
