بازتاب فرهنگ ایران باستان در کتاب تاریخ بیهقی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/jls.v50i2.70415
چکیده

یکی از پراهمیت ­ترین مسائل فرهنگی ایرانیان، تداوم فرهنگی آنان در طول هزاره ­هاست. برای این تداوم فرهنگی، نخبگان بسیاری تلاش کردند. بسیاری از دیوان ­سالاران ایرانی خواه آنان که در دربار اعراب مسلمان بودند، خواه آنان که در دربار ترکان، هر یک به شیوۀ خاص خود در پاسداری از فرهنگ ایران و انتقال آن به دوره­ های بعد کوشا بودند. یکی از این دیوان‌ سالاران خردمند و توانا، ابوالفضل بیهقی است. در کتاب تاریخ بیهقی بسیاری از مؤلفه ­های فرهنگی ایرانیان باستان انعکاس یافته است که پرداختن به همۀ آن‌ها در این مجال نگنجد. آنچه در این مقاله آمده است، بازتاب فرهنگ و سنُنی مانند الهی بودن مقام سلطنت و فرّه ایزدی، دادگری پادشاه، همنشینی با خردمندان، شادزیستی، عید نوروز، جشن مهرگان، جشن سده، سنت هدیه و پیش ­کش، آیین شکار، ارتش چندملیتی و گارد جاویدان، و سنت نان و نمک در کتاب تاریخ بیهقی است. در این مقاله تلاش شده است با استناد به منابع دست اول و به روش توصیفی- تحلیلی به این پرسش پاسخ داده شود که مؤلفه­های فرهنگی بازتاب‌یافته از ایران باستان در کتاب تاریخ بیهقی کدامند؟