فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روغن‌های گیاهی نقش مهمی در تهیه غذا و همچنین فرمولاسیون مواد غذایی داشته و سهم بسزایی در رژیم غذایی و سلامت ایفا می­کنند. شناسایی و کشت دانه­های روغنی جدید، گامی مهم در جهت تامین روغن مورد نیاز در کشور است. گیاه خار مریم یا ماریتیغال با نام علمی marianum Silybum یک گیاه علفی یک ساله و یا دو ساله می­باشد که از زمان­های قدیم کاربرد­های پزشکی، دارویی و صنعتی فراوانی دارد. این گیاه به دلیل ویژگی‌های بیولوژیکی، نیاز به کود بسیار کم و بخصوص مقاوم به شرایط خشکی و خاک‌های ضعیف است و با شرایط آب و هوایی اغلب مناطق ایران سازگاری دارد. دانه ماریتغال شامل درصد قابل توجهی روغن (20-30%) با ارزش تغذیه­ای بالا به دلیل وجود اسیدهای چرب ضروری مانند اسیدهای لینولئیک (40-60%)، اولئیک (20-32%) و ترکیبات آنتی­اکسیدانی و زیست فعال همچون توکوفرول ­ها، کاروتنوئیدها و استرول­ها است. لذا روغن حاصل از دانه ماریتغال با توجه به مصرف طولانی مدت آن در جوامع مختلف و ترکیبات زیست فعال آن می­تواند به عنوان روغن خوراکی جدیدی موردنظر قرار بگیرد. در این مقاله مروری، نگاهی اجمالی به گیاه ماریتیغال، درصد روغن و ترکیبات آن در مناطق مختلف پرداخته شده است. با توجه به گزارش­های علمی و مقالات، کشت و توسعه این دانه­ی روغنی جدید و ارزشمند با ارزش اقتصادی خوب بعنوان منبع روغنی جدید توصیه می­شود.