فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با رشد شتابان شهرنشینی در سال‌های معاصر ایران، شاهد گسترش بیش از پیش شهر‌ها و افزایش نرح ساخت‌وساز در آنها هستیم. ازجمله مسائل و چالش‌های مطرح در شهر‌های امروزی فقدان توانایی مسئولان و مدیران شهری در کنترل تراکم ارتفاعی و تعادل فضایی است. امروزه احداث ساختمان‌های بلندمرتبه و نامتناسب موجب ناهمگونی ساختار کالبدی شهرها و رعایت نشدن مقررات و ضوابط شهرسازی گردیده است. بنابراین در پژوهش حاضر تأثیرات احداث ساختمان‌های بلندمرتبه خارج از ضوابط و مقررات مصوب طرح جامع، بر روی تغییرات مفهوم خط آسمان بررسی شده است. در این تحقیق از روش کتابخانه‌ای، پیمایش میدانی، و روش ثبت ارزش‌ها و هویت‌های بصری بهره گرفته شده‌ است. از نرم‌افزار آرک‌ مپ برای تحلیل‌های دوبعدی و از نرم‌افزار سیتی انجین و آرک‌ سین و اسکچ‌آپ پرو برای شبیه‌سازی ارتفاعی، ارزیابی ظرفیت مناسب فضای شهری و شکل قابل‌قبول ساختمان‌ها و کالبد شهری، و تحلیل‌های مورد نیاز استفاده شده است. محدوده‌های مورد مطالعه از بافت جدید با قدمت کمتر از 20 سال، بافت میانی با قدمت حدود 50 سال، و بافت قدیمی با قدمت بیش از 50 سال (از هستة اولیة شهر) انتخاب شده‌اند. ارزیابی نتایج به‌دست‌آمده از مدل‌سازی سه‌بعدی نشان می‌دهد تراکم‌فروشی در بافت قدیم برابر4/2٪ ، در بافت میانی 4/3٪، و در بافت جدید 8/8٪ است که میانگین شاخص رؤیت‌پذیری خط آسمان یا SVF در آن محدوده‌ها به‌ترتیب 70٫63، 46٫45 و 64٫14٪ است. تحلیل نتایج کلی به‌دست‌آمده تأیید کردند که خط آسمان شهرهای معاصر از الگوی خاصی پیروی نمی‌کند. همچنین در این پژوهش، دلیل خط آسمان نسبتاً نامنظم ناشی از تراکم‌فروشی بالا، نحوة تراکم‌دهی، و پهنه‌بندی ارتفاعی آن محدوده بیان می‌شود. ازاین‌رو تدوین قوانین ارتفاعی و پایبندی به اجرای آنها به‌منظور نیل به انضاط فضایی و همچنین خوانا شدن خط آسمان ضروری است.