نقش فضاهای عمومی درون محله ای در ارتقای مشارکت اجتماعی مطالعۀ موردی: محلۀ کوی نصر تهران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد برنامهریزی شهری، دانشکدة شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
2 استاد دانشکدۀ شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.48308/sofeh.2023.229956.1222چکیده
فضاهای عمومی در ارتقای مشارکت اجتماعی شهروندان در توسعة محلهای شهرها میتوانند نقش تعیینکننده داشته باشند. در این زمینه عوامل و معیارهای مختلفی، نظیر تعاملات اجتماعی، سلامت محیط، هویت و حس تعلق، امنیت و ایمنی، اعتماد عمومی، رفاه و توسعة اقتصاد محلی، دسترسی مناسب، تنوع خدمات شهری، و کیفیت زندگی، هریک در جای خود مؤثر هستند. در این فرایند، شناخت و سنجش میزان ظرفیت، منابع، پیشرانها، و محدودیتها در محلهها با سؤال اصلی پژوهشهای مرتبط میشوند و ضروری است تحلیل و ارزیابی شوند. با تحلیل معیارها و شاخصهای کمی و کیفی مرتبط، میتوان به مهمترین عوامل کنشهای اجتماعی در محله دست یافت. سؤال اصلی پژوهش و هدف این تحقیق تبیین نقش فضاهای عمومی درونمحلهای در ارتقای مشارکت اجتماعی است. در این پژوهش، محلة کوی نصر تهران (گیشا) مطالعة موردی انتخاب گردیده که، همانند بسیاری از محلههای مشابه، با چالشهایی در خصوص سؤال اصلی و اول این پژوهش روبهروست. در قالب زمینههای مطرح در بستر فضاهای عمومی محله، مبتنی بر مشارکت اجتماعی، نقش معیارها و شاخصهای منتخب که برگرفته از مبانی نظری تحقیق هستند، تحلیل شدهاند. این تحلیل، با استفاده از ابزار پرسشنامه و مصاحبة نیمهساختاریافته، ذیل مدل تحلیل محتوای آرونسون و روش SWOT صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که مشارکت اجتماعی بیشترین همبستگی را با متغیر تنوع در خدمات موجود در فضاهای عمومی دارد. بین متغیر حس تعلق و متغیر حضور فعال در فضاهای عمومی و تعاملات اجتماعی نیز همبستگی زیادی وجود دارد. نتایج این پژوهش میتواند سهم علمی قابلتوجهی در فرایند برنامهریزی توسعة محلهای با هدف ایجاد بستر مناسب برای تأمین خواستههای عمومی ساکنان بهمنظور ارتقای مشارکت اجتماعی داشته باشد.
