انسانوارانگاری صفات خدا: بررسی مقایسهای دیدگاه ابوالحسن اشعری و ابنتیمیه
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم،ایران.
2 دانشیار مدیریت راهبردی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه حضرت باقرالعلوم (ع)، قم، ایران .
3 دانشیار گروه فرهنگ و ارتباطات، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران .
4 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
doi
چکیده
این مقاله عهدهدار مقایسه دیدگاه ابوالحسن اشعری و ابنتیمیه در باب صفات غیرخبری و خبری خداوند و تفسیر انسانوارانگارانه از آن با روش توصیفیتحلیلی است. در مقوله صفات غیرخبری، ابنتیمیه غالباً رویکرد سلف خویش را در پیش گرفته و بحث را به همان طریقت مطلوب اهل سنت مرتبط دانسته، اما اشعری در استدلال برای اثبات آن صفات کوشیده است. علیرغم اختلافات جزئی که میان آنها دیده میشود، به نتایج مشابهی دست یافتهاند که همان معرفی خدا با صفات انسانوار است. اما در مبحث صفات خبری، اختلاف چندانی میان این دو متکلم دیده نمیشود. زیرا اندیشه این دو در اصل و اساس یکسان بوده و به مبدأ فکری واحدی، که همان توقف در ظواهر، بدون توضیح چند و چون مسائل است، باز میگردد. در حقیقت، اشعری و ابنتیمیه در غایت در موضوع خداشناسی اختلاف فراوانی با هم ندارند و عملاً از عرضه فکر منسجمی باز ماندهاند. بخشی از این فقدان به منهج خداشناسی این دو باز میگردد که با تفسیر ظاهرگرایانه از صفات خدا عملاً خدایی انسانوار را معرفی کردهاند. این مقاله وجوه انسانوارانگاری خدا را در تفکرات این دو متکلم نشان میدهد و بیان میکند که هر دو عملاً از معرفی اسلام ناب به پیروانشان عاجز ماندهاند.
