شبیه‌سازی انتقال نیترات اراضی شالیزاری مازندران در فصل کشت کلزا برای مدیریت منابع آب

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری- ایران

2 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری- ایران

3 استادیار، گروه مهندسی آب، مؤسسۀ آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی، تهران- ایران

doi
10.22059/jwim.2014.50040
چکیده

در این تحقیق، قابلیت مدل DRAINMOD-Nبرای شبیه­سازی انتقال نیترات در اراضی شالیزاری دارای زهکش زیرزمینی در فصل کشت دوم ارزیابی شد. در طول یک فصل کشت کلزا از آذر 1390 تا اردیبهشت 1391،  غلظت نیترات زهآب زهکش­های زیرزمینی و نیترات عمق­های 30 و 60 سانتی­متری خاک در مزرعۀ شالیزاری تجهیزشده و نوسازی‌شدۀ دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اندازه­گیری شد. تیمارهای زهکشی عبارت بودند از: سه سیستم زهکشی زیرزمینی معمولی با پوشش معدنی شامل سیستم زهکشی با عمق 9/0 متر با فاصلۀ زهکش 30 متر (D0.9L30S)، عمق 65/0 متر با فاصلۀ زهکش 30 متر  (D0.65L30S) و عمق 65/0 متر با فاصلۀ زهکش 15 متر (D0.65L15S) و یک سیستم زهکشی معمولی با پوشش مصنوعی با عمق 65/0 متر و فاصلۀ 15 متر (D0.65L15F). واسنجی مدل با تغییر ضرایب نیتریفیکاسیون و دنیتریفیکاسیون انجام گرفت. از آماره­های بازده مدل (EF)، درصد خطا (PE)، ضریب تبیین (R2)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و میانگین انحراف (AD) برای ارزیابی کارایی مدل استفاده شد. مقادیر EF، PE، R2، RMSE و AD در مرحلۀ واسنجی به‌ترتیب برابر 71/0، 66/2، 72/0، 94/0 و 56/0 محاسبه شد. با توجه به نتایج، مدل DRAINMOD-N در مرحلۀ واسنجی عملکرد مناسبی در شبیه­سازی تلفات نیترات داشت، اما در اعتبارسنجی، مقادیر EF، PE، R2، RMSE و AD  به­ترتیب 12/0، 89/19-، 85/0، 01/1 و 93/0 محاسبه شد که بر این اساس، دقت شبیه‌سازی ضعیف بود.