فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرها سیستم‌های پویایی هستند که تحت عوامل مختلف رشد می‌کنند یا رو به‌ زوال می‌روند. انقباض شهری یکی از مفاهیم جدیدی است که در دهۀ اول قرن 21 بدان توجه شد. درحقیقت، این مفهوم بیانگر نوعی زوال شهری است که تحت تأثیر کاهش جمعیت، اقتصاد، کالبد، محیط‌زیست، و سایر ابعاد شهری قرار دارد. ماهیت چندبعدی و علی ـ معلولی این پدیده باعث شده است که به‌صورت چرخه‌های مشکل‌سازْ ظاهر و با گذشت زمان باعث مرگ‌ومیر در شهرهای آسیب‌دیده شود. بسیاری از عوامل از سطح جهانی تا محلی می‌توانند این مفهوم را ایجاد یا تشدید کنند؛ ازجمله موضوعاتی مانند جهانی شدن و رقابت‌پذیری، صنعت‌زدایی، حومه‌سازی، و زوال سیاسی. در مطالعات و تحقیقات پر‌شماری در کشورهای توسعه‌یافته علل و تأثیرات آن اندازه‌گیری شده است، اما باوجود اهمیت این مفهوم، تاکنون تحقیقات بسیار کمی در کشورهای در حال توسعه انجام‌ شده است. این پژوهش با هدف معرفی پدیدۀ انقباض شهری، که یکی از موضوعات مهمِ کمتر مورد توجه در کشورهای جهان جنوب است، و همچنین بررسی پیش‌ران‌های مربوط به انقباض شهری در شهر کوچک‌مقیاس هرسین صورت می‌گیرد. روش پژوهش به‌صورت کمی و کیفی است، بدین‌صورت که، از سویی، با بررسی آمار و ارقام مربوطه، میزان تغییرات جمعیتی و همبستگی آن با متغیرهای مربوط به انقباض شهری در دوره‌های مختلف احصا می‌گردد، از سوی دیگر، با استفاده از تحلیل محتوای مصاحبه با مهاجرین، مقولات و تم‌های مربوط به انقباض شهری و سپس پیش‌ران‌های این پدیده استخراج می‌شود. در این پژوهش، با بررسی مطالعات جمعیتی استان کرمانشاه، مشخص می‌شود که 5 شهر این استان جمعیت خود را در سال‌های 1390 تا 1395 از دست داده‌اند و بیشترین انقباض مربوط به شهر هرسین با 11٫6٪ است. بر اساس تحلیل محتوای مصاحبه‌ها و بررسی‌های کمّی، مهم‌ترین پیش‌ران‌های مربوط به انقباض شهری هرسینْ اشتغال، کمبود امکانات، مشکلات اجتماعی، و پیش‌ران‌های سیاسی در شهر مبدأ هستند.