هستی‌شناسی قید در فرایند طراحی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ معمارى، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری دانشکدة معمارى، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

doi
10.52547/sofeh.33.1.9
چکیده

امروزه علی‌رغم فرصت برخورداری از داشته‌ها و گزینه‌های انتخابی بیشتر در مقایسه با گذشته، امکان تجربۀ همۀ این گزینه‌ها، به‌دلیل محدود بودن زمان، وجود ندارد. این تعارض در حرفۀ طراحی، به‌دلیل ماهیت مسائل این حرفه، که در دستۀ مسائل با دامنۀ باز قرار می‌گیرند و نیاز به خلق حداکثری ارزش‌های زیبایی‌شناسی دارند، بیشتر دیده می‌شود. به‌صورتی‌که تعریف طراحی با واژۀ قیود، به معنی عاملی محدودکننده، پیوند خورده است. بنابراین، جستجو در چیستی قیود در روند طراحی از مسائل بااهمیت در طراحی‌پژوهی است.در این پژوهش، با هدف پاسخ به سؤال چیستی قیود طرح و مراتب و چگونگی اِعمال آنها در روند طراحی، از روشی مبتنی بر هستی‌شناسی در علم اطلاعات ــ که در مطالعات هستی‌شناسی طراحی نیز به کار رفته است ــ و رویۀ اسنادی استفاده شده است. با توجه به این روش، پژوهش به پنج مرحلۀ شناخت دامنۀ قیود، بازخوانی تعاریف موجود، واژگان مشابه، مراتب قیود، و نحوۀ اعمال قیود در روند طراحی تقسیم شد.نتیجه آن است که قیود طرح در دو مرتبۀ معطوف به درون ذهن طراح و معطوف به خارج از ذهن او قرار دارند که هرکدام نیز به زیرمجموعه‌های دیگری تقسیم می‌شوند. همچنین مشخص شد که طراح در روند طراحی ممکن است نیاز به تشخیص، انتخاب، مدیریت، و تولید قیود طرح داشته باشد تا بتواند با محدود کردن راه حل‌های ممکن، به ساختاردهی مجدد مسئله بپردازد و فعل طراحی را ممکن کند.