فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهر، مدرنیته، و اقتصاد سرمایه‌‌داری سه‌‌گانة جدایی‌‌ناپذیری هستند که بررسی هریک به‌تنهایی امکان‌‌پذیر نیست. کلان‌شهر تحت سلطة مدرنیته، قدرت، و هژمونی سرمایه‌‌داری به فضایی کدگزاری‌شده از محتوا و معنی تبدیل شده است که با زبانی رمزآلود خوداگاه و به‌صورت مستمر بر ساکنان تأثیر می‌گذارد و با تولید گونة کلان‌شهری متناسب با اضطرار و پیچیدگی موجود، موجب از خودبیگانگی پیش‌‌روندة انسان مدرن از محیط و حتی از خود شده است؛ تجربة گسسته و تجزیه‌شده‌‌ای را از زمان و مکان باعث شده که فرایند شکل‌گیری تصویر ذهنی و خاطره از شهر را مختل کرده است. از دیدگاه گفتمان چپ شناخت واقعیت شهرها منوط به رمزگشایی این تصاویر معنادار ذهنی است که نیاز به روش‌‌های شناختی فراتر از روش‌‌های اثبات‌‌گرایانه دارد. از این دیدگاه خواندن آنچه هرگز نوشته نشده است با بازخوانی تجربه و فهم منظر ذهنی عموم از شهری که در آن ساکن هستند می‌‌تواند در نمایش واقعیات مغفول‌مانده‌‌ای، که کلان‌شهر، مدرنیته، و اقتصاد سرمایه‌‌داری مسبب آن هستند، مفید گردد. در این پژوهش با فرض شهر به‌مثابة متن برای خوانش هیروگلیف کلان‌شهر مدرن تهران بر اساس عوامل برسازندة منظر ذهنی از روش تحلیل محتوای کیفی و کمّی استفاده شد و برای مطالعة انضمامی شهر از طریق روایت‌‌های غیررسمی و برای درک پیام‌‌های دریافتی، خوانش شهر بر اساس منظر ذهنی رانندگان تاکسی صورت پذیرفت. با توجه به یافته‌‌ها می‌‌توان ادعا کرد که در تحلیل روایت غیررسمی تهران از منظر ذهنی رانندگان تاکسی، محتوای غالب و هدفمندی در بازنمایی‌‌های طـرح‌شده شناسایی نشد. تهران تسلیم زبان ناخوانا، گسسته، و تکه‌تکة مدرنیته شده و با تربیت گونة کلان‌شهری بی‌‌تفاوت و دل‌زدة متناسب با سرعت و اضطرار جاری در شهر از قید هویت آزاد شده است. حس توأمان عشق و نفرت نسبت به مدرنتیه در تهران نیز بروز کرده، بُعد تخریبی نوآورانة مدرنیته ناپایداری تجربه را تشدید کرده، و این ناپایداری حافظة شهر را از معنا تهی و خوانش در زمانی شهر را دچار اختلال کرده است.