خلاصه سیاستی: میکروپلاستیکها و امنیت غذایی؛ تهدیدی فراتر از آلودگی زیستمحیطی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه مهندسی بهداشت محیط ، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط ، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22038/jreh.2026.27522چکیده
زمینه و هدف: میکروپلاستیکها، ذرات پلاستیکی کوچکتر از ۵ میلیمتر، به یکی از چالشهای پنهان و مهم در امنیت غذایی تبدیل شدهاند. این ذرات میتوانند از طریق نمک، آب آشامیدنی، غذاهای فرآوریشده، محصولات کشاورزی و آبزیان وارد زنجیرهی غذایی انسان شوند و علاوه بر اثرات فیزیکی، آلایندههایی مانند فلزات سنگین، ترکیبات آلی پایدار و باقیماندههای دارویی را نیز منتقل کنند. مصرف طولانیمدت این مواد میتواند پیامدهایی مانند اختلالات متابولیک، التهابهای مزمن و آسیبهای کبدی و کلیوی ایجاد کند. مواد و روش ها: این مطالعه بر اساس رویکرد تحلیلی و مروری بر شواهد علمی بینالمللی و ملی طراحی شد. دادهها از مقالات ISI و گزارشات FAO جمعآوری شد و مسیرهای ورود میکروپلاستیکها به مواد غذایی و اثرات آنها بر سلامت انسان تحلیل گردید. یافته ها: یافتهها نشان میدهند نمک، غذاهای دریایی، محصولات لبنی و نوشیدنیها از اصلیترین منابع مواجهه با میکروپلاستیکها با غلظتهایی تا بیش از ۱۳ هزار قطعه در کیلوگرم در نمک و ۵۸۵ میکروپلاستیک در هر گرم شیرخشک در نمونههای ایرانی هستند.نتیجه گیری: بر اساس این یافتهها، توصیههای سیاستی شامل کنترل و استانداردسازی بستهبندی و تجهیزات تولید، تدوین استانداردهای ملی برای حد مجاز میکروپلاستیکها، پایش مستمر زنجیرهیی غذایی، آموزش مصرفکنندگان و تشویق به محصولات محلی و ارگانیک است. اجرای این سیاستها میتواند مواجهه انسانی با میکروپلاستیکها را کاهش دهد، آگاهی عمومی را افزایش دهد و امنیت غذایی و سلامت جمعیت را تضمین کند.
