الگوی شایستگی رؤسای دانشکده ها با تأکید بر حکمرانی دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت آموزش عالی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران،ایران

5 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران،ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.31.3.4
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگوی شایستگی روسای دانشکده‌ها بر مبنای حکمرانی دانشگاهی انجام شد. با استفاده از رویکرد پژوهش اکتشافی، مؤلفه‌ها و زیرمولفه‌‌‌های الگو بر اساس دریافت نظر صاحب‌نظران و خبرگان آموزش عالی شناسایی گردید. روش این پژوهش از حیث گردآوری داده، کیفی، از حیث هدف، اکتشافی و ازنظر نتیجه، توسعه‌ای است. برای گردآوری داده و اطلاعات در بخش کیفی از استراتژی داده بنیاد و ابزار مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. مشارکت‌کنندگان بخش میدانی پژوهش رؤسای دانشکده‌ها در دانشگاه‌های کشور و صاحب‌نظران آموزش عالی کشور بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی و با معیار اشباع نظری با دوازده مشارکت‌کننده مصاحبه انجام شد. تجزیه‌وتحلیل داده و اطلاعات در بخش کیفی از طریق کدگذاری سه مرحله‌ای «باز»، «محوری» و «گزینشی» با استفاده از رهیافت نظام‌مند اشتراوس و کوربین (1997) برای نظریه‌پردازی استفاده شده است. بـا مطالعه داده‌ها و اطلاعـات استخراج‌شده درنهایت، 487 کدباز (مفهوم اولیه)، 292 مفهوم و 31 مقوله شنـاسـایی شدنـد که این مقوله‌ها و مفاهیم به‌صورت شماتیک در قالب شش بعد اصلی طراحی گردید. یافته‌های این پژوهش نشان داد، با توجه به ساختار سیاست‌گذاری متمرکز آموزش عالی در ایران، حکمرانی علمی دانشکده‌ها با موقعیت خاص متناسب با عدم استقلال سازمانی مواجه است. درنتیجه، برای تسهیل حکمرانی علمی دانشکده‌ها، مسئولیت سپاری به روسای دانشکده‌ها با ابتنا بر شایستگی‌های استخراج‌شده این پژوهش از قبیل «مهارت خط‌مشی گذاری»، «مهارت سیاسی»، «ارتقا شاخص‌های کیفی آموزش»، «مهارت‌های نرم»، «تفکر سیستمی»، «مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی»، «آگاهی از حکمرانی جهانی»، «مهارت تصمیم‌گیری»، «تعامل با ذی‌نفعان»، «حاکمیت اخلاقی»، «دانش و تخصص آکادمیک»، «تعهد به ارزش‌های دانشگاهی» ضروری است.کلیدواژه‌ها: الگوی شایستگی، حکمرانی علمی، حکمرانی دانشگاهی، مهارت‌های نرم، تعامل با ذی‌نفعان، روسای دانشکده‌ها