فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خوانش معماری بومی، در جهت فهم ارزش‌‌هایی در معماری، تنوعی از نگاه‌ها را در بر می‌گیرد. یکی از این رویکردها تلقی معماری بومی به‌مثابة عرصه‌‌ای است که با سرآغاز معماری نسبت دارد و دو قرائت رایج از آن طـرح می‌شود. قرائت اولْ معماری بومی را ژنوتیپ‌‌هایی در نقشة تکامل معماری به‌مثابة قطعات ابتدایی می‌بیند. قرائت دوم معماری بومی را موضوعی تلقی می‌کند که از ابتدای تاریخ معماری دستخوش تغییرات زیادی نشده است. بنابراین در زمان سؤال یا ابهام دربارة ادامه مسیر معماری، می‌توان به آن رجوع کرد. از طرف دیگر، همچنان به صورت موازی تلاش‌هایی در عرصة تئوری معماری انجام شده و مفهوم اعتباری کلبّ اولیه برای آن وضع شده است؛ اما کلبة اولیه، به‌دلیل در دسترس نبودن، نمی‌تواند ارتباط با سرآغاز معماری را عملی کند. در این مقاله، به‌دلیل ضرورت عینی کردن مفهوم اعتباری کلبة اولیه، امکان‌پذیری این جانشینی نشان داده و با اتخاذ نگرش سوم به ارتباط معماری بومی با سرآغاز، رویکردی در پیش گرفته می‌شود که در دو نگرش پیش بر آن صحه گذاشته شده است، اما در اینجا به جنبه‌هایی از آن بسنده می‌گردد که در آنها امتداد معماری بومی تا دوران معاصر و آینده را نادیده می‌انگارند. برای رسیدن به این هدف، از روش استدلال منطقی استفاده و چند گام پژوهش تعریف می‌شود. در مرحلة اول نسبت‌‌های معماری بومی با سرآغاز بررسی و ارزیابی می‌گردد، در مرحلة دوم، در قالب مطالعة مفهوم سرآغاز، به کنکاش وجوه و مراتب سرآغاز در آثار اندیشمندان اختصاص دارد. مرحلة سوم، بررسی کفایت کلبة اولیه به‌مثابة مصداق سرآغاز معماری از طریق بررسی علل پیدایش و ابعاد وجودی کلبة اولیه است. در مرحلة بعد، به‌منظور یافتن نماینده‌‌‌ای تجربه‌‌پذیر، استعداد معماری بومی به‌منزلة منبع الهام نظریه‌‌پردازان در توصیف کلبة اولیه بررسی می‌شود. سرانجام با برشمردن ویژگی‌‌ها و استعدادهای معماری بومی برای این نمایندگی، استدلال می‌شود که این جانشینی به لحاظ حوزه‌های نظری و عملی امکان‌‌پذیر و دارای تبعات مثبتی است و می‌تواند ارزش‌‌های معرفت‌شناختی مطالعه، پژوهش، و تجربة آن را آشکار و ارزش‌های عمیق آن را روشن کند. بنابراین هر دو حوزه می‌توانند از موهبت‌های این تلاقی بهره‌مند شوند.