فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بسیاری از دوره‌های آموزشی طراحی معماری در سطح دنیا فرایند «ساختن» امری مغفول است. یکی از شیوه‌های آموزشی که با هدف جبران این غفلت در برخی دانشکده‌های معماری در سطح دنیا برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود به‌کارگیری شیوۀ طرح‌ـ ساخت در آموزش طراحی معماری است. در این شیوه سه ساحت پژوهش، طراحی، و ساخت به یکدیگر پیوند می‌خورند. پرسش‌های پژوهش حاضر پس از بررسی پیشینۀ موضوع و شناسایی و مطالعۀ منابع مرتبط با بیش از ۳۰ دورۀ‌ آموزشی طرح‌ـ ساخت در دانشکده‌های معماری سطح دنیا تدوین شده است (فقدان این پرسش‌ها در ادبیات و منابع مکتوب موجود مشاهده می‌شود). به‌منظور پاسخ‌گویی به پرسش‌ها در این پژوهش از شیوۀ مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته استفاده شده است. ۱۶ مصاحبۀ صورت‌پذیرفته با استادان فعال در زمینۀ دوره‌های آموزشی طرح‌ـ ساخت در سطح دنیا، پس از ضبط، پیاده‌سازی، و تحلیل محتوایی دقیق، مبنای تحلیل و نتیجه‌گیری قرار گرفته است. ازجمله نتایج حاصل از این تحلیل‌ها می‌توان به محدودۀ ممکن برای جانشینی شیوۀ معمول آموزش معماری با این شیوه، ساختارهای اجرایی مورد استفاده مانند شیوه‌های تأمین هزینه و ارتباطات با کارفرمایان، نقش عوامل حقوقی، و همچنین شکست در شکل‌دهی به پروژه‌های طرح‌ـ ساخت اشاره کرد. با توجه به اثرپذیری ساختار آموزش معماری در ایران از جریان‌های اصلی آموزشی این رشته در سطح دنیا و داشتن ریشه‌ها و مشابهت‌های فراوان با آنها، نتیجۀ این پژوهش که به عرضۀ چارچوبی برای تعریف رویکردهای مختلف شیوۀ طرح‌ـ ساخت و نکات مهم نظری و عملی مرتبط با فرایند پیاده‌سازی این شیوه ‌آموزشی می‌انجامد، می‌تواند زمینه‌ای برای تصمیم‌سازی و بهره‌گیری آگاهانه‌تر از این شیوۀ آموزشی در برنامۀ ‌آموزش معماری در ایران را فراهم کند.