گونه‌شناسی اقلیمی خانه‌های بومی در حاشیۀ شمالی خلیج فارس و دریای عمان به‌‌منظور الگوگیری در طراحی مسکن امروز

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

doi
10.52547/sofeh.32.3.321
چکیده

اقلیم مناطق جنوبی ایران یکی از نادرترین و بحرانی‌ترین اقلیم‌های جهان است. اقلیم‌گرایی دیدگاهی بنیادی در طراحی خانه‌های بو‏می ‏ایران بوده است؛ ازاین‌‌رو به‌کارگیری الگوهایِ فضاهای عملکردی خانه‌های بو‏می ‏در طراحی مسکن معاصر این اقلیم می‌تواند سبب ارتقای سطح آسایش در خانه‌های امروز شود. در این مقاله، نگارنده از راه گونه‌شناسی توصیفی و با الگوی گونه‌شناسی داده‌بنیاد، به طبقه‌بندی اقلیمی خانه‌های بومی در شهرها، بنادر، و جزایر مورد مطالعه پرداخته است. گونه‌شناسی انجام‌شده در این تحقیقْ توصیفی است و بر اساس شاخص‌های ترکیبی تعیین‌شده در جداول چندبعدی، نمونه‌ها دسته‌بندی می‌شوند تا به سؤال‌‌های پژوهش پاسخ داده ‌شود. نتایج مطالعات نشان می‌‌دهد که خانه‌های بومی در شهرهای اهواز، دزفول، لار، و بنادر لنگه، بوشهر، و چابهار و روستای لافت در جزیرۀ قشم که از آبادترین مناطق در گذشته بوده‌‌اند در سه گونۀ کلی قرار دارند و این گونه‌شناسی با گونه‌شناسی اقلیمی مناطق مذکور کاملاً انطباق دارد. تطابق گونه‌های خانه‌های بومی با طبقه‌بندی اقلیمی نشان می‌‌دهد که الگوهای این خانه‌ها در تطابق با اقلیم محلی خود پیش‌‌بینی شده‌‌اند و بنابراین با به‌کارگیری در معماری امروز می‌‌توانند سبب بهبود سطح آسایش افراد شوند.